ΤΡΙΚΑΛΑ (ποιητική σύνθεση)

Δείτε και άλλα θέματα στην ενότητα:
ΤΡΙΚΑΛΑ (ποιητική σύνθεση)
Του Νίκου Παππά*

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ



Είμουν τέσσερων χρονών
(χρονολογία ανεξακρίβωτη ... )
είμουνα εν τούτοις όταν χάθηκα στη γειτονιά μου
φορώντας τσαρουχάκια κεντημένο μ' άνεμο
το δειλινό
το δειλινό εκείνο στα χιόνια βυθισμένο τα τρικαλινά
ψάχνοντας και μονολογώντας μες στο δρόμο
που απ' το σχολειό μας οδηγούσε για τό σπίτι μας
απ' το σκαλί της γειτονιάς στην εκκλησιά μας

Είμουνα τέσσερα και πέντε πια χρονών
και δε μεγάλωσα ακόμα
από τότε που χάθηκα ως τα σήμερα που μιλώ
ψάχνοντας μες στα χρόνια για να βρώ τόσα πολύτιμα.

ψάχνοντας για τη γειτονιά μου που άλλαξε μορφή
που 'ναι γεμάτη από νεκρούς κι άγνωστους δρόμους
η μάλλον γέμισε από δρόμους που έκαναν
ανύπαρχτη τη μικρή μου πολιτεία που ζητώ
που τη φιλούν οι πεθαμένοι για όσους ζούνε
κι' είναι από μένα κι' απ' τα χρόνια μας μακρυά
μακρυά, μακρυά
απλησίαστη !


Είμουνα επίσης κάποτε και δώδεκα χρονώ

στη γειτονιά μου ξενυχτούσαν τα τραγούδια
(αγόρια αυτά, τραγούδι τ' αγόρια...)
έφηβοι ωραίοι στην ξύλινη γέφυρα
μιά γέφυρα που ένωνε τότε τό'να φιλί το παιδικό
μ' εκείνο της μικρής καντάδας
από τετράδες κι εξάδες τρυφερές
μαρμαρωμένες
στον ήχο της ανάμνησης
στον ήχο το γυμνό,
που σήκωναν το λάβαρο
της πρώτης γεναρίσιας νύχτας
στο χτύπο άγριων φτερών από αγριοχήναρα χαμένα
από κρωγμούς εφάμιλλους με την απόγνωση
στην παγωμένη νύχτα
χτυπώντας δυνατούς φτερουγισμούς
σα να 'θελαν ν' ανοίξουν τους σκεπασμένους απ'
(τα χιόνια αγρούς πετώντας, όλο πετώντας
πάνω από καπνοδόχες απλησίαστες
για λίγη γη ακάλυπτη
για λίγη φλόγα που ζεσταίνει
κεντώντας, απειλώντας ζητιανεύοντας...

 
Ο Κόζιακας γεννούσε τα βαρειά τραγούδια μας
ο Πηνειός δρόσιζε τα μεταξωτά μας βράδυα
ο παραπόταμος Ληθαίος 'μπρός από το σπίτι μας
ειδοποιούσε τ' άγρια πουλιά
και τα περιστέρια
πως λίγο—λίγο θα σκοτείνιαζε
πως λίγο—λίγο θα τα σκέπαζε η νύχτα.

Σαράντα μέρες έβρεχε πάνω απ' το σπίτι μας
ακόμα βλέπω πίσω απ' τη λεπτή βροχή
τα λάβαρα της Άνοιξης
στα σκοτεινά χωράφια του Νοέμβρη
 τα θυμωμένα τζάκια στολισμένα με τα μάλλινα...

Έχω μια πατρίδα...
Μέσα στην καρδιά μου
μια μικρή καρδιά.

Έχω μια πατρίδα

ιδρωμένη από το μόχθο της
αναθρεμένη με Χριστούγεννα και Πασχαλιές
χωράφια, σαν ολάνοιχτα τετράδια
ποτάμια, τα βαθειά λιμάνια της φυλής,
βουνά, τ' απέραντα λιμάνια τού καημού μας,
τα Τρίκαλα μαστιγωμένα απ' το Δεκέμβρη
τραπέζια απ' το χορό κι' απ' τα τραγούδια εύλογημένα

Έχω μια πατρίδα

τα δάση της
φοβερίζουν τον κάμπο
τα ποτάμια δροσίζουν την ψυχή μας
ένα φύλλο μοσκοϊτιάς
κρεμασμένο στα περασμένα
εμείς στα ξένα χώματα τα χώματα πυκνός αφρός από πατρίδα,
προϊστορικές πατησιές μυρίζουνε τ' αγρίμια
απ' τους προγόνους των,
μέσα στο αίμα μου
βουνά και δάση σκορπισμένα
σμίγονται και χωρίζουν,
έχω μια πατρίδα
μες το αίμα μου
στίς προγονικές πατημασιές.


Πατρίδα ! περιδέραια από βουνά
σε προστατεύουν— Σ' επιδεικνύουν.

Πατρίδα ! ψηλό τείχος απ' τό μύθο
εκστρατεία απόρθητη—πολιτεία ανυπεράσπιστη,
— τρυφερή
ηλιοψημένη και δαρμένη απ' τον άνεμο
 
Θα σε υπερασπίσω.
θα σε τραγουδήσω.
θα σε τραγουδήσω...
 
Πατρίδα,
απ' του κόσμου ολόκληρου το βάρος μ' αλαφρώνεις !

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΠΑΣ






*ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΠΑΣ (1906 - 1997)


Ο Νίκος Παππάς γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας.

Το 1927 αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και τον ίδιο χρόνο έφυγε για να συνεχίσει τις σπουδές του στη Γερμανία, όπου παρέμεινε ως το 1928.
Από το 1939 και για τριάντα χρόνια άσκησε το δικηγορικό επάγγελμα, ενώ εργάστηκε και στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.

Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1928 με τη δημοσίευση ποιημάτων του στο περιοδικό Νέα Εστία και το 1930 κυκλοφόρησε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Μάταια λόγια.

Συνεργάστηκε με τα περιοδικά Νέα Εστία, Ελληνικά Γράμματα, Το Ξεκίνημα, Το Νέον κράτος, Νεοελληνικά Γράμματα, Μακεδονικές Ημέρες, Εφημερίδα των ποιητών, Επιθεώρηση Τέχνης και άλλα, όπου δημοσίευσε ποιήματα, μεταφράσεις και δοκίμια.

Συνεργάστηκε επίσης με την εφημερίδα Καθημερινή (1935-1940). Υπήρξε εκδότης και διευθυντής στο περιοδικό των Τρικάλων Επαρχία (1931-1932), μέλος της επιτροπής του περιοδικού της Χαλκίδας Νεοελληνικά Σημειώματα (1936), καθώς επίσης των Νέων Ρυθμών (1949-1950) και της Εφημερίδας των ποιητών (1956-1958).

Το 1936 παντρεύτηκε την ποιήτρια Ρίτα Μπούμη.

Τιμήθηκε με το Α΄ και το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1959 και 1964 αντίστοιχα) και υπήρξε μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Μετέφρασε έργα των Μπρεχτ, Ρίλκε, Απολλιναίρ και άλλων, ενώ έργα του μεταφράστηκαν στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, πολωνικά και ιταλικά.
Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Νίκου Παππά βλ. Αργυρίου Αλεξ., «Νίκος Παππάς», Η ελληνική ποίηση · Νεωτερικοί ποιητές του Μεσοπολέμου, σ.218-220 (της εισαγωγής) και 370-372. Αθήνα, Σοκόλης, 1979 και Γιάκος Δημήτρης, «Παππάς Νίκος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας11. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.


 

Πηγή: ΤΡΙΚΑΛΙΝΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 1980

 

 

Επιστροφή