"Κοινωνικά ναυάγια" στα Τρίκαλα. Η παραστρατημένη κόρη στην "Καλλιθέα", αρχές δεκαετίας του '50

Δείτε και άλλα θέματα στην ενότητα:


Μια ιστορία που διηγείται ο Νεκτάριος Κατσόγιαννος στο βιβλίο του "Τωρινά και περασμένα", περιγράφοντας "φιγούρες" που σύχναζαν στα στέκια της πόλης.





Στην μικρή του παρένθεση (στην περιγραφή που κάνει για τη διασκέδαση στα κουτούκια των Τρικάλων κατά, αλλά και λίγο μετά τον εμφύλιο), παραθέτει ένα χρονογράφημα που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Αναγέννησις" για μια νέα Τρικαλινή από χωριό του νομού που οι συνθήκες την ανάγκασαν να κάνει "πεζοδρόμιο" για να καταλήξει στο τμήμα "Ηθών" της ασφάλειας...

===========

"Κοινωνικά ναυάγια" - Η παραστρατημένη κόρη, στην "Καλλιθέα"*


Στα χρόνια του Εμφυλίου στα Τρίκαλα, ανάμεσα στις γλυκές νότες της μουσικής και στους χορευτικούς ρυθμούς τον ταγκό και τον βαλς πλανάται η αγωνία και ο τρόμος για όσα γίνονται και για όσα ακούγονται.

Ανάμεσα στους Θαμώνες των ταβερνείων της πόλης, και μερικά ταλαιπωρημένα και ρυτιδωμένα πρόσωπα που ήρθαν για να ξεσκάσουν και να πιουν ένα ποτήρι κρασί.

Εθνικόφρονες και κομμουνιστές, τα τραπέζια δίπλα - δίπλα, αλλά και απόμακροι, ο καθένας στο δικό του ιδεολογικό κόσμο.

Κατάρα για την πατρίδα... ο ένας αδελφός αντάρτης στο κλαρί... και ο άλλος εθνικόφρονας, βασιλικός, στη Χωροφυλακή.

Τραγωδία που το βόλι μπορεί να έρθει και από τον αδελφό.

Η πόλη γεμίζει από παραπήγματα και χωρικούς από τα ορεινά χωριά.

Πρόχειρα οικήματα από πισσόχαρτο, που τα καλοκαίρια μετατρέπονται σε καμίνια.

Η παραστρατημένη κόρη, στην "Καλλιθέα"* αλλά και σε κάποια άλλα κουτούκια, θα κάνει στην αρχή την εμφάνισή της με τον "αγαπημένο" της, που σε λίγο καιρό θα τη ρίξει στο βούρκο.

Είναι η κόρη του αντάρτη πατέρα που βγήκε στο κλαρί.

Ένας αγωνιστής ενάντια στον καπιταλισμό και στους πλουτοκράτες.

Τον συναρπάζουν τα όμορφα συνθήματα. Δεν τον ένοιαζε τι θα απογίνουν οι άλλοι πίσω... Αργότερα, όμως, και για πολλά χρόνια θα γευθεί τα πικρά χρόνια της αναγκαστικής προσφυγιάς στο ανατολικό μπλοκ.

Ας δούμε τι γράφει η Αναγέννησις στο φύλλο της 20.5.1951 με τον τίτλο "Κοινωνικά ναυάγια":

"Σε κάποιο τμήμα της πόλης μας βρίσκεται μια νέα.
Κρατιέται εκεί για παραστρατήματα, για αγοραίους έρωτες, για ζητήματα που προσβάλλουν την ηθική και τιμιότητα.

Είναι δεν είναι 15 ως 16 χρονών. Κι ούτε μπορούμε να πούμε πως δεν είναι όμορφη και ελκυστική.

 Θέλετε την ιστορία της πρώτα;

Θα την μάθετε, φίλοι μου αναγνώστες, τα δε συμπεράσματα και τα δικαιολογητικά, αν υπάρχουν - και βέβαια υπάρχουν - βγάλτε τα μόνοι σας.

Από κάποιο γειτονικό μας χωριό κατάγεται. Η οικογένειά της καλή και εργατική.
Κι η τιμιότητα διέκρινε το σπίτι της. Είχε κοντά της τότε τον πατέρα και τη μάνα και το ενδιαφέρον όλων ήταν να δημιουργήσουν μια καλή, μια τίμια, μια ηθική ζωή.

Τέτοια που ταιριάζει στις οικογένειες των χωριών μας, στις οικογένειες εκείνες που καθοδηγούνται από τα εθνικά και χριστιανικά κηρύγματα και διδασκαλίες.
Και βάδιζε η κοπέλα αυτή τον τίμιο και ενάρετο δρόμο...

'Ηρθαν τα χρόνια του συμμοριτοπολέμου, του γκρεμιστή αυτού της ηθικής και της τιμιότητας, του διαλύτη αυτού της πατρίδας και της οικογένειας.

Ενστερνίστηκε ο πατέρας τα δόλια ψεύτικα κηρύγματα τον και πίστεψε στα συνθήματά του, πως πολεμά για "λεφτεριά" και λαϊκές διεκδικήσεις.

Και ακολούθησε τον "δημοκρατικό στρατό" αφήνοντας πίσω οικογένεια και παιδιά, πραγματική πατρίδα και Θρησκεία.

Έλειψε ο πατέρας κι η φτώχεια μπήκε στο σπίτι. Και μαζί με την φτώχεια ήρθε η απόγνωση, η συμφορά και η δυστυχία.

Η πείνα είναι τις περισσότερες φορές ο χειρότερος σύμβουλος κι ο δυναμικότερος συντελεστής της διαφθοράς και της ανηθικότητας.
Και πολλές οικογένειες τραβάει στον ανήθικο δρόμο και τον ατιμώτερο κατήφορο.

Κι εξαίρεση δεν μπορούσε να αποτελέσει η κοπέλα, που κρατείται στο εδώ τμήμα Ηθών...

Ήρθε στην πόλη απροστάτευτη, αλλά αγνή. Λουλούδι του γραφικού γειτονικού χωριού.

Τα μάγουλά της ρόδιζαν κι η ομορφιά της σαγήνευε. Περπατούσε και την καμάρωνε ο τόπος.

Χαμογελούσε κι όλα νοιώθαν την αντιφεγγιά της. Αλλά η πόλη έχει τις παγίδες της και τους κακούς της ανθρώπους...

Έχει κι αυτή τους διαφθορείς της και τους γκρεμιστές της ηθικότητας και τιμιότητας. Κι έπεσε στη διαφθορά και στο βούρκο...

Η ηθική τραυματίστηκε κι η οικογενειακή τιμή έσβησε.

Και τώρα ανάμεσα απ' τα τζάμια του παραθυριού του τμήματος αυτού, η κοπέλα του χωριού, βλέπει την κοσμική κίνηση του κεντρικού μας δρόμου.

Βλέπει τον κόσμο να βολτάρει, να χαμογελά και να χαίρεται τη ζωή. Ζηλεύει τον κόσμο και μισεί την κοινωνία ολόκληρη.

Και σκέπτεται και διερωτάται γιατί αυτή να είναι μέσα κλεισμένη;

Κι αν σε παράπτωμα έπεσε, κι αν τραυμάτισε την ηθική και πρόσβαλε την τίμια κοινωνία φταίει αυτή ή η κοινωνία;

Φταίει αυτή κι η οικογένειά της που πεινούσε και δυστυχούσε, η ο πατέρας της που την εγκατέλειψε χάριν των δημοκρατικών ελευθεριών;"


===========

Πηγές:
Εφημερίδα "Αναγέννησις" 20.5.1951
"Τωρινά και περασμένα" - Νεκτάριος Κατσόγιαννος - Έκδοση ΠΟΔΤ 2000

* Εξοχικό κέντρο "Καλλιθέα"

Κέντρο διασκέδασης που άνοιξε το 1946 στην περιοχή του σταθμού ο Αθ. Καραϊσκος και έκλεισε το 1957
Αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την διασκέδαση στην πόλη για μια δεκαετία, τόση που έδωσε και το όνομα στην περιοχή ανάμεσα στη σιδηροδρομική γραμμή και το πάρκο Ματσόπουλου (σημερινή συνοικία Καλλιθέα)


Διαφημιστική αφίσα  (Αναγέννησις 24-6-1954)





 

 

Επιστροφή