Το χάνι του Παπαζαχαρία στα Τρίκαλα...

Δείτε και άλλα θέματα στην ενότητα:
 Το χάνι του Παπαζαχαρία στα Τρίκαλα...
...το παζάρι, το λεωφορείο και άλλα.!

Ένα καταπληκτικό αφήγημα από το βιβλίο του Νίκου Δέλκου "Αγρελιά - Παρελθόν, παρόν και μέλλον;" (Λάρισα 1990)




(Αναμνήσεις από τη ζωή και τη δράση των Αγρελιωτών τον περασμένο αιώνα, με πραγματικά περιστατικά και γεγονότα, με ιστορίες και αφηγήσεις κατοίκων της "Σμόλιας" του όμορφου χωριού των Τρικάλων)


Η Αγρελιά (φωτ.10ετίας του '60"


Το χάνι του Παπαζαχαρία

Ενα χάνι κι ένα όνομα, που συνδέθηκαν πολύ με τη ζωή των Αγρελιωτών.
Οι σημερινοί σαραντάρηδες (σ.σ. αναφέρεται στο 1990 - 70άρηδες σήμερα)  και πάνω, το έζησαν για καλά.

Βρισκόταν στην περιοχή αριστερά της οδού Κονδύλη, Αθ. Διάκου και Τιουσόν στο κέντρο της πόλης.

Πολλά άρχιζαν και τέλειωναν στο χάνι του Παπαζαχαρία. Υπήρχαν κι άλλα χάνια στα Τρίκαλα.
Αυτό το είχαν στέκι τους οι Αγρελιώτες.

Ηταν βέβαια και σε μέρος που τους βόλευε καθώς κατέβαιναν από το χωριό.
Χάνι όμως μέσα στην πόλη, πολύ κοντά στο κέντρο και όχι έξω.

Το χάνι του Παπαζαχαρία ήταν ένας μεγάλος χώρος που εξυπηρετούσε τους ανθρώπους με τα ζώα τους.


Ο Παπαζαχαρίας σ' εκείνο το χάνι είχε ένα μεγάλο παντοπωλείο. Ενα σούπερ-μάρκετ της εποχής.


Είχε τα πάντα. Δίπλα υπήρχε το μαγερειό, το «εστιατόριο».

Φασολάδα και τηγανιτός μπακαλιάρος που «πήγαιναν καπνός». Σπάνια και κανένα άλλο φαγητό. «Φασολάδα δραχμαί 2.30» «Βακαλάος δραχμαί 2.80» «Αρτος μερίς 0.20».



Παραδίπλα μια μεγάλη, αποθήκη μ' ένα τεράστιο άνοιγμα για είσοδο, όπου έμπαιναν τα κάρα, ορισμένα ζώα - όχι όλα, και οι ζωοτροφές. Τα ζώα ήταν παρακάτω σ' έναν μεγάλο ανοιχτά χώρο, μισό στρέμμα περίπου.

Το είχαν στέκι τους οι Αγρελιώτες αυτό το χάνι. Εκεί τραβούσαν - παλιά - όταν κατέβαιναν από το χωριό με τα ζώα τους ή με τα πόδια.

Το λεωφορείο


Και αργότερα όταν το χωριό συνδέθηκε με συγκοινωνία - τρόπος του λέγειν - πάλι εκεί μαζεύονταν. Από κει ξεκινούσε και το «λεωφορείο».

Κόσμος, φασαρία, παιδομάνι, άλογα, γομάρια, μουλάρια, αρνιά και κατσίκια ζωντανά, με δεμένα τα ποδάρια τους για πούλημα, ψώνια, τρουβάδες, παγούρια, φτσέλες, δισάκια, οι μανιές και οι γυναίκες με τα τσιμπέρια τους ο άντρας μπροστά και η γυναίκα του ή η αρραβωνιάρα του αγκαζαρισμένη στο μπράτσο αλλά, ένα μικρό βήμα παραπίσω, τα κούτσ'κα με τα πλαστικά ή τα λαστιχένια τα σαντάλια ή τις γαλότσες.

Όνειρο...

Μπάλλες τριφύλι, «καρποί», «γεννήματα», αλεύρια, κασάκια με μπύρες «ΑΛΦΑ», άνθρωποι, άνδρες, γυναίκες, παππούδες, μανιές παιδιά, «δώσε με και μένα μπάρμπα» όλοι, όλα στο «λεωφορείο».


Το «Λεωφορείο»
ήταν φορτηγό κλειστό, σκεπαστό με δυο τετράγωνες τρύπες στο πλάι που χρησίμευαν για παράθυρα και δυο μεγάλους πάγκους στις δυο πλευρές για καθίσματα. Οι υπόλοιποι κάτω.

Ο παπάς, ο δάσκαλος, ο Αστυνόμος, ο Αγροφύλαξ, ο Πρόεδρος ή κανένας «κολητός» του οδηγού, μπροστά στη «μηχανή», έτσι λέγαμε την καμπίνα του οδηγού.
Προνομιακή θέση. Πρώτη Θέση.


Κάποιος που βρισκόταν στο δρόμο και για κοντινές αποστάσεις, ανέβαινε όρθιος έξω από την πόρτα του οδηγού ή του συνοδηγού, πατώντας στο σκαλάκι που έχει το φορτηγό για ν' ανέβει κανείς πάνω. Έμενε εκεί, έχοντας το ένα χέρι του στο εσωτερικό της πόρτας από το ανοιχτά παράθυρα για να κρατιέται.


Πολλοί τη ζήλευαν αυτή τη θέση και δεν ξέρω γιατί...

Η πιτσιρικάδα καλωσόριζε και ξεπροβοδούσε το «λεωφορείο» έξω από το χωριό μέχρι τα Γκρισιάδια ή τον Κάτσα κριματζουλτσμένη από τη σιδεριά, από το λοστό δηλαδή, που βοηθούσε την πίσω πόρτα της καρότσας να ανοιγοκλείνει, πιασμένη στους μεντεσέδες.

Μεγάλη υπόθεση θεωρούνταν αυτό. Ποιός να το πρωτοκάνει, και ποιός θα κατορθώσει να μείνει περισσότερη ώρα κριματζουλτσμένος από πίσω. Έτσι κάναμε πολλοί τα πρώτα μας ταξίδια με αυτοκίνητο.

Αν ανέβαινες και πάνω να πας στα Τρίκαλα ήσουν ο τυχερός του χωριού...

Το παζάρι

Κάθε Σεπτέμβρη το παζάρι στα Τρίκαλα.
Άρχιζε του «ΣΤΑΥΡΟΥ» στις δεκατέσσερες του μήνα.


«Α! όλα κι όλα στο παζάρι άντραμ θα πάμε». Και κινούσαν για το παζάρι. Όλοι πέρασαν από κει. Παλιά ανέβαιναν στις κούνιες και οι μεγάλοι άντρες.

Τις γναίκες τις έρχονταν αντράλα και δεν ανέβαιναν. Σε πρώτη προτίμηση είχαν τα μπαμπακερά, κι αυτά γιατί στο χωριό δούλευε όλο μάλλινο.

Η στο χέρι, ή στον αργαλειό, όλα μάλλινα.


Και τα τσερέπια και το παντελόνι και η φούστα και το φανέλο. Και το σκέπασμα — η βελέντζα — μάλλινη και το στρωσίδι — το σάισμα — μάλλινο.

Τα σώβρακα μόνο δεν ήταν μάλλινα αλλά κι αυτά όχι σε καλύτερη μοίρα. Οι πιο έξυπνοι και τυχεροί δεν άφηναν να πάνε χαμένα τα σακιά με αλεύρι που έρχονταν από την αμερικάνικη βοήθεια.

Έτσι αν κατά τύχη έβλεπες καμιά μανιά ή κανέναν παππού σε αδιάκριτες στιγμές, διέκρινες πολύ καθαρά τη στάμπα, πάνω στο σώβρακο με τη φίρμα του εργοστασίου κατασκευής.

Αργότερα στη δεκαετία του '60 η φίρμα έγραφε «CANADAS».

Αυτά τα προλάβαμε και οι νεότεροι. Ετσι λοιπόν τα μπαμπακερά από το παζάρι είχαν τον πρώτο λόγο. Κόσκινα, κυπριά, τσιουκάνια καμιά ήγκλα για το μπλάρ'ι, α! και κανά γυάλινο ποτήρι σιγά σιγά.

Πέταλα, καρφιά για καλίγωμα, γυαλί μαύρο — ήταν στη μόδα και τότε — κλασσικό για τσ' άντροι, «γάτας» για τις ελεύθερες ή τις αρραβωνιασμένες. Οι παντρεμένες, συνήθως, δεν φορούσαν ματοϋάλια...


Η φωτογραφία

Και νάχεις τώρα και το σόι το γναίκασ', τσ' αρραβωνιάρας, δηλαδή, να φωνάζει και να τσακώνεται με το φωτογράφο, να μην τραβήξει τη φωτογραφία επειδή ο άντρας — τι άντρας, δηλαδή, δεκαοχτώ ήταν όλα κι όλα — ήθελε να βγει στη φωτογραφία κρατώντας από το χέρι και κολητά την αρραβωνιάρα.

Τσ' το' το' τσ'... Αμαρτία. Προκειμένου να χαλάσει ο αρραβώνας η φωτογραφία έβγαινε αλλά στο μισό — ένα μέτρο απόσταση το ζευγάρι.

Τα όργανα

Στο παζάρι τα βράδυα, το χάνι του Παπαζαχαρία  γνώριζε μεγάλες δόξες.

Στο ισόγειο που ήταν το μαγερειό, πάνω ήταν ο ξενώνας με λίγα κρεβάτια, γίνονταν μεγάλα γλέντια. Κλαρίνα, βιολιά και νταούλια.

Τι «πάρε με για πάρε με, στην αγκαλιά σου βάλε με», τι τσάμ'κα, τι ξεκουπάρκ'κα τι μπεράτια...

Τα «όργανα» βαρούσαν μέχρι το πρωί...

Εμ'!! παζάρι ήταν αυτό, τι να γίνει...

Το χάνι του Παπαζαχαρία έσβησε κι αυτό όπως πολλά άλλα πράγματα, στο τέλος της δεκαετίας του '60 και μαζί του ένας ολόκληρος κόσμος, παίρνοντας για πάντα μαζί του, αναμνήσεις, καημούς και όνειρα...

 


Η Αγρελιά σε αεροφωτογραφία μέσα του 1900





 

 

 

Επιστροφή