Τα Κουτσομύλια στο πέρασμα του χρόνου

Δείτε και άλλα θέματα στην ενότητα:
Τα Κουτσομύλια στο πέρασμα του χρόνου

Ένας γεωγραφικός περίπατος με ιστορικά στοιχεία και φωτογραφίες από την όμορφη συνοικία των Τρικάλων μέσα από βιβλίο του αξιόλογου ιστορικού ερευνητή Νεκτάριου Κατσόγιαννου "Τα Τρίκαλα και οι συνοικισμοί τους" (ΠΟΔΤ 1992)

Παλιότερα, τα Κουτσομύλια στα χρόνια της τουρκοκρατίας, ήταν ένας καθαρά τούρκικος μαχαλάς.




Τα Κουτσομύλια αρχές του περασμένου αιώνα σε επίχρωμη ποστ-καρτ


Σήμερα (σ.σ. 1992) κατοικείται αποκλειστικώς, σχεδόν, από Περιβολιώτες, οι οποίοι άρχισαν να εγκαθίστανται εδώ από τα μέσα τον 19ο αιώνα.

Οι περισσότεροι κάτοικοι παλαιότερα ήταν κερατζήδες - καρβουνιάρηδες και φουρνάρηδες.

Ασπρόμαυρη καρτ-ποσταλ του μεσοπολέμου. Στο βάθος το εκκλησάκι του προφήτη Ηλία


Η ονομασία της συνοικίας προήλθε από τον παλιό νερόμυλο, πού, επειδή τα καλοκαίρια η παροχή τον νερού είναι μικρή, η μυλόπετρα γύριζε αργά, αργά, δούλευε, όπως λένε, κούτσα-κούτσα , και από το γεγονός αυτό, ολόκληρη η συνοικία ονομάσθηκε Κουτσομύλια.

Ο καθηγητής Γιαννούλης για την ονομασία μας λέει: ότι είναι λέξη σύνθετη από το τούρκικο Κιουτσούκ πού θα πει μικρός και της λέξεως μύλια, δηλ. τόπος με μικρομύλους (κιουτσούκ + μύλια) κουτσομύλια.

Προπολεμικά είχε μία υποτυπώδη «πλατεία», είδος μικρής αλάνας, ανάμεσα στο δημοτικό σχολείο και στο μυλαύλακα στη θέση της σημερινής οικίας του Βουλόγκα.  

Στην περιφέρειά της είχε ένα μικρό πέτρινο τοίχο (πεζούλι) ύψους περίπου μισού μέτρου. Την πλατεία αυτή οι κάτοικοι την ονόμαζαν Περιοχή, κι εκεί έκαναν όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως τους γάμους και τα πανηγύρια. Μέχρι την Κατοχή κοντά στην πλατεία και κατά μήκος του μυλαύλακα υπήρχαν μεγάλα πλατάνια, τα οποία έκοψαν οι Ιταλοί.

 Μία πανοραμική εικόνα της συνοικίας (φωτο 1972)

Το πεζουλάκι της πλατείας καταστράφηκε σιγά-σιγά με το πέρασμα τον χρόνου. Υπολείμματά τον υπήρχαν μέχρι το 1950.

Την έκταση, που υπήρχε μεταξύ τον ποταμού και τον μυλαύλακα, οι κάτοικοι την καλλιεργούσαν με τριφύλλια, ακόμα και μεταπολεμικά.

'Ένα τμήμα της συνοικίας από το ύψος της γέφυρας της Αγίας Μαρίνας. (φωτο 1988)

Τα κτήματα, μεταξύ του συνοικισμού και του δάσους του Προφήτη Ηλία, τα είχαν αμπέλια μέχρι τις αρχές του αιώνα μας. Για την παραπάνω συνοικία έχουμε δύο σχόλια της εφημερίδας «ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΣ».

Στο φύλλο της 21-9-1902 γράφει: «Η παρά των εκάστοτε πολιτευομένων υποσχούμενη και ουδέποτε αποπερατουμένη δημοτική  οδός Κουτσομυλίων προχθές δια τελειωτικής δημοπρασίας, κατεκυρώθη ήδη και εντός ολίγου γίνεται η έναρξις της επισκευής χάρος εις πολιτικό κόλπο των κατοίκων τον προαστίου των Κουτσομυλιωτών.

 Σ' ένα άλλο σχόλιο, μετά από λίγα χρόνια, ο διευθυντής Θεοδωρόπουλος της παραπάνω εφημερίδας, μας μιλάει με τα καλύτερα λόγια για την ομορφιά του συνοικισμού αυτού, που είναι βουτηγμένος στο πράσινο, αλλά και για κάποιες ασχολίες.

Ας αφήσουμε τον ίδιο να μας τα περιγράψει, όπως το διαβάζουμε στο φύλλο της 23-1-1910: «Τα Κουτσομύλια είναι το όμορφο προάστιο των Τρικκάλων που κείται όπισθεν τον φρουρίου, κάτω από το ερημοκκλήσι του Προφήτη Ηλία. Η ξαπλωμένη γύρω του πρασινάδα σε κάμνει πριν μπεις μέσα στο συνοικισμό αυτό, να μακαρίζεις τους ανθρώπους εκείνους που ζουν μέσα σε μία τέτοια μαγική τοποθεσία και αναπνέουν τον μυροβόλο του λοφίσκου αέρα. (...)

Κάτοικοι της συνοικίας σε μία γραφική πόζα, πίσω από το Δημοτικό Σχολείο τότε που όλα ήταν όμορφα και ρομαντικά... (φωτο 1930)

Εύμορφο αληθώς  οικοδόμημα (το σχολείο) αλλά πολιορκείται από απειράριθμους κοπρώνας έχοντας επί κεφαλής τους χοίρους και τα κοκόρια της συνοικίας.»

'Ένα μεγάλο τμήμα της συνοικίας διατηρεί ακόμα τα παλιά πλίθινα και πέτρινα σπίτια, με τούς ψηλούς μαντρότοιχους, τα χαγιάτια και τα μικρά παράθυρα με τις σιδεριές.

Τα Κουτσομύλια και η Αγία Μονή, οι δύο καθαρά βλάχικες συνοικίες, ήταν οι τελευταίες που διατηρούσαν με πολύ ευλάβεια τα ήθη και έθιμα και τις παραδόσεις. Δυστυχώς, όμως, και αυτές τα τελευταία χρόνια τα εγκατέλειψαν προσαρμοζόμενες στα νέα ρεύματα της εποχής...

 Δεν θα ξαναδούμε τον γραφικό βλάχικο γάμο με τα ιππήλατα (άμαξες) φορτωμένα με τα προικιά της νύφης να διαβαίνουν τους δρόμους της πόλεως, συνοδευόμενα πάντα από κλαρίνα και βλάμηδες.

Κουτσομυλιώτισσες κοπελιές  ενώ ετοιμάζονται να πάνε να πλύνουν τα προικιά της νύφης στο ποτάμι. (φωτο 1960)


Επίσης ούτε τις κοπελιές του συνοικισμού να πλένουν τα προικιά της νύφης, με τραγούδια, γέλια και πειράγματα στα καθαρά νερά τον ποταμού.

Ξεθωριασμένες μνήμες και μόνο κάποιες φωτογραφίες θα μας Θυμίζουν μία όμορφη και απλή εποχή που χάθηκε...

Άλλη μια καρτ-ποσταλ με ημερομηνία 1940 αλλά πιθανότατα παλαιότερη καθώς ο λόφος στο βάθος φαίνεται γυμνός (Δενδροφυτεύτηκε το 1936)



Άποψη του λόφου σε καρτ-ποσταλ του 1939




Πηγή: Νεκτάριος Κατσόγιαννος/"Τα Τρίκαλα και οι συνοικισμοί τους"/Έκδοση: ΠΟΔΤ - 1992

 

 

Επιστροφή