Ο "ρόλος" μιας πλατείας (υπ' όψιν κ. Δημάρχου, ενταύθα)

Δείτε και άλλα θέματα στην ενότητα:
Ο

Απόσπασμα από τις "Σιωπηλές πλατείες" *
Με αφορμή την "ανάπλαση" της κεντρικής μας πλατείας που οραματίζεται...




Η πλατεία αποτελεί τον κοινόχρηστο χώρο που χαρακτηρίζει τις ελληνικές πόλεις και τους ελληνικούς οικισμούς.

 Λόγω της αποστολής της και των αξιών που κουβαλά (ιστορικών, κοινωνικών, πολιτιστικών κ.ά.), συμβάλλει -συνδυαστικά με τον περίγυρο- στη δημιουργία πολιτισμικού τοπίου, γεγονός που υποδηλεί τη σημαντικότητα τής παρουσίας της για τη συνέχεια ενός βασικού συνόλου, που διαμορφώνει ποιότητα και προοπτική.

Η πλατεία φτιάχτηκε για να λειτουργεί και να παράγει.


Φτιάχτηκε για να είναι τόπος κι όχι χώρος.

Είναι το ανοικτό πεδίο, το κενό, το ξάγναντο, το διέξοδο, το άφορτο, ο ανασασμός.

Ταυτόχρονα αποτελεί πεδίο δραστηριοποίησης των ανθρώπων, τόπο συνεύρεσης, συναναστροφής, αναψυχής κι ανεμελιάς.

Είναι τόπος λόγου, πράξης, παραγωγής, άσκησης πολιτιστικής, πολιτικής και κοινωνικής δραστηριότητας, πεδίο δράσης, αγώνων κι ανάπτυξης ιδεών.

Είναι, γι’ όλα αυτά, το τοπόσημο που ανάχθηκε σε σύμβολο.

Τούτο, που προέκυψε ως ανάγκη παραγωγής στο πεδίο, αποτέλεσε το στοιχείο που έκαμε εμβληματική την ελληνική πλατεία (του 19ου αιώνα και του μεγαλύτερου μέρους του 20ου), γιατί την ταύτισε με γεγονότα, με ιδέες, με παραστάσεις, με καταστάσεις, με βιώματα, με πράξεις και συνήθειες.


Το χαρακτηριστικό κτίριο (συνήθως, ο ναός ή το δημαρχείο) ή το μνημείο σε αυτήν και ο συγχρωτισμός τους με τον περίγυρο, απέδωσαν στην αστική πλατεία μια κεντρικότητα στο χώρο -που, σε αρκετές περιπτώσεις συνδυάστηκε με μνημειακότητα ή μεγαλοπρέπεια-, κάτι που ενίσχυσε την έννοια του τοπόσημου, πολύ δε περισσότερο του συμβόλου, που της αποδώθηκε.

Η ετυμολόγηση της έννοιας «πλατεία», ως «πλατύς δρόμος, πλατιά οδός», τόπο ροής, κίνησης, διέλευσης -προφανώς κατά τις αρχές του λειτουργισμού (φονξιοναλισμού)-, γρήγορα ξεπεράστηκε, λόγω του ρόλου που στην πορεία απέκτησε, ως πεδίο ανθρώπινης παραγωγής -όπως αυτή κάθε φορά εννοούνταν.

Το ζήτημα που σήμερα τίθεται, αφορά το ρόλο της πλατείας σε σχέση με το παρελθόν της.

Με άλλα λόγια, ποιο το παρόν και το μέλλον της, σε σχέση πάντα με την αποστολή της στο χώρο.
Η πλατεία εξακολουθεί να «παράγει» όπως παλιά;

Εξακολουθεί ν’ αποτελεί το ξάνοιγμα στο φτιαχτό χώρο, το κενό που γεμίζει με ανθρώπους, με ιδέες και δραστηριότητες;

Έχει ρόλο στη λειτουργία της πόλης και της κοινωνίας, κι αν ναι, πώς εννοείται και πώς πραγματώνεται;



Απόσπασμα από τις "Σιωπηλές πλατείες"


*Δημοσίευμα στις "Αυτοδιοικητικές Κινήσεις Πελοποννήσου ΟΤΑ α βαθμού"
(κυκλοφορούν στο διαδίκτυο)


Για την αντιγραφή
Νίκος Μουτσίκας




Φωτογραφίες μιας ("τυχαίας") πλατείας
(καθόλου... "τυχαίες")


Τρίκαλα - Κεντρική πλατεία 1930


Τρίκαλα - Κεντρική πλατεία 1936

Τρίκαλα - Κεντρική πλατεία 1965


Τρίκαλα - Κεντρική πλατεία 1970

ΤΡΙΚΑΛΑ - ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ 2017
















Πηγή: diktuo.org

 

 

Επιστροφή