Εν αρχή είναι ο Φρόιντ. Το ασυνείδητο αποκαλύπτεται

Δείτε και άλλα θέματα στην ενότητα:
Εν αρχή είναι ο Φρόιντ. Το ασυνείδητο αποκαλύπτεται
Μετά τον Κοπέρνικο που ισχυρίστηκε ότι δεν είμαστε παρά ένας κόκκος στην απεραντοσύνη του σύμπαντος, και τον Δαρβίνο που μας αποκάλεσε εξελιγμένους πιθήκους, εμφανίστηκε πριν από περίπου έναν αιώνα ένας κομψός κύριος εβραϊκής καταγωγής, ο Σίγκμουντ Φρόιντ, για να δώσει την χαριστική βολή στο ναρκισσισμό του ανθρώπου.

Ισχυρίστηκε λοιπόν ότι οι ψυχικές λειτουργίες δεν αποτελούν έκφραση της αυτόνομης και ελεύθερης βούλησης, αλλά υπάγονται σε καθολικούς νόμους όπως κάθε φυσικό φαινόμενο. Αυτό ήταν το τρίτο και τελειωτικό πλήγμα της ανθρώπινης έπαρσης.

Ήταν ο θάνατος των ψευδαισθήσεων και η γέννηση της ψυχανάλυσης.

Μυστήριο καλύπτει την προσωπική ζωή του πρώτου εξερευνητή της ανθρώπινης ψυχής. Ο ίδιος άφησε ελάχιστα στοιχεία πίσω του, πιστεύοντας ίσως ότι μέσα από το ιστορικό γεγονός ξεφεύγει πάντα η ουσία, που είναι το ζητούμενο. Ήρθε στον κόσμο το 1856, σε μια μικρή κωμόπολη της Αυστρίας, το Φράιμπεργκ. Ήταν μόλις έντεκα μηνών όταν γεννήθηκε ο αδερφός του, πράγμα που προκάλεσε ζήλια στο μικρό Φρόιντ.

 Θα πρέπει να ήταν πολύ έντονη γιατί, οκτώ μήνες αργότερα, ο μικρός αδερφός πέθανε και το γεγονός στάλαξε στην ψυχή του Σίγκμουντ ενοχές που δεν ξεπέρασε ουσιαστικά ποτέ.

Την ίδια ζήλια ξανάνιωσε στα δυόμισι του χρόνια, όταν γεννήθηκε η αδερφή του Άννα. Ο μικρός Σίγκμουντ ήταν το αγαπημένο παιδί της μητέρας του, «ο χρυσός της Ζίγκυ», πράγμα που τον όπλισε με το «αίσθημα της βεβαιότητας, της κατάκτησης, της επιτυχίας», όπως έγραψε αργότερα, αναλύοντας τη σχέση μητέρας και ευνοούμενου παιδιού.

Τεσσάρων χρόνων μετακόμισε στη Βιέννη με την οικογένειά του. Ο πατέρας του ήταν έμπορος μαλλιού. Όταν τελείωσε το σχολείο, ο νεαρός Φρόιντ στράφηκε στην ιατρική και ειδικεύτηκε στη νευροπαθολογία. Όμως ο Φρόιντ δεν προοριζόταν για γιατρός. «Είμαι ένας εξερευνητής και έχω όλη την περιέργεια, την τόλμη και την υπομονή που χαρακτηρίζει τους ανθρώπους αυτού του είδους», έγραψε ο ίδιος.

Αποφάσισε λοιπόν να στραφεί σε ένα χώρο που μέχρι τότε ανήκε στο Θεό και στους μεγάλους ποιητές, την ανθρώπινη ψυχή.

Την προσέγγισε με επιστημονικά εργαλεία, αλλά χωρίς την εξαιρετικά ζωντανή διαίσθησή του, είναι αμφίβολο αν θα είχε φτάσει τόσο μακριά. Το φθινόπωρο του 1886 παντρεύτηκε τη Μάρθα Μπέρναϋς, που του χάρισε έξι παιδιά, τρία αγόρια και τρία κορίτσια. Το ευνοημένο του παιδί ήταν η Άννα, στην οποία κληροδότησε το ψυχαναλυτικό του ταλέντο. Οι ανακαλύψεις του για το ασυνείδητο και την παιδική σεξουαλικότητα δημιούργησαν σάλο.

Η κοινή γνώμη και ο ιατρικός κόσμος τον υποδέχτηκαν με χλευασμό. Αλλά το πείσμα του, η μαχητικότητά του και η εγωκεντρική του αυτοπεποίθηση νίκησαν. Υπήρξε πάντα κομψός, με το καλό-ψαλιδισμένο μούσι
του και το περίφημο φιογκάκι αντί γραβάτας, που μόνο τα τελευταίο χρόνια το αποχωρίστηκε.

Στο δάχτυλό του φορούσε ένα δαχτυλίδι με το κεφάλι του Δία και κάπνιζε με μανία. Κοιμόταν έξι ώρες, εργαζόταν πάρα πολύ, αλλά πάντα έβρισκε χρόνο για την οικογένεια και την κοινωνική ζωή.

Το 1923 προσβλήθηκε από καρκίνο. Για δέκα ακόμα χρόνια έμεινε στη Βιέννη και συνέχισε να εργάζεται. Το 1933 ο Χίτλερ διέταξε να καούν όλα του τα βιβλία, ενώ ο αντισημιτισμός γιγαντωνόταν. Η ζωή του κινδύνευε.

Με μεσολάβηση του Ρούσβελτ και της Μαρίας Βοναπάρτη, ο Φρόιντ εγκατέλειψε για πάντα την αγαπημένη του Βιέννη για να εγκατασταθεί στο Λονδίνο, όπου ο κόσμος του επιφύλαξε βασιλική υποδοχή. Αλλά η υγεία του Φρόιντ επιδεινώθηκε.

Ο «παλιός του φίλος» ο καρκίνος, δεν τον ξέχασε και τον νίκησε σε μια άνιση μάχη το 1939.

 

 

Επιστροφή