Έκτρωμα ο νέος φορολογικός νόμος

Δείτε και άλλα θέματα στην ενότητα:
Έκτρωμα ο νέος φορολογικός νόμος
 
Το φορολογικό νομοσχέδιο που ψηφίστηκε πριν λίγες μέρες στη Βουλή, αποτελεί στην κυριολεξία ένα τερατούργημα, το οποίο θα διαλύσει την ελληνική οικογένεια, ιδιαίτερα τη μεσαία τάξη, και θα αποσυνθέσει ακόμα περισσότερο την ελληνική κοινωνία.

Αποκλειστικός του σκοπός είναι το δημοσιονομικό όφελος. Τελικά, όμως, ούτε αυτός ο στόχος θα επιτευχθεί. Γιατί θα ισχύσει το γνωστό ρητό του Μεννίπου «ουκ αν λάβοις παρά μη του έχοντος».

Η ελληνική οικονομία, για να λειτουργήσει εύρυθμα, χρειάζεται ένα δίκαιο, απλό, αναπτυξιακό και γενικά αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα, το οποίο θα πατάσσει την φοροδιαφυγή και θα βοηθήσει το κράτος να «επαναλειτουργήσει» αποδοτικά και με ωφέλεια για τους πολίτες του. Η κυβέρνηση, συνεπώς, όφειλε να διαμορφώσει  ένα νέο πλαίσιο κανόνων, ανάλογα με το είδος φορολόγησης (π.χ. εισοδημάτων, εργασίας, κεφαλαίου, κατανάλωσης (ΦΠΑ), μερισμάτων, κατοχής και μεταβίβασης της περιουσίας, επιχειρηματικών κερδών κλπ.).

    Κατ’ αρχάς, ένα φορολογικό σύστημα πρέπει να είναι ακριβοδίκαιο και συγχρόνως αποδοτικό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το σκανδιναβικό μοντέλο, το οποίο εφαρμόζει το λεγόμενο «δυαδικό» σύστημα. Σύμφωνα μ’ αυτό, τα εισοδήματα από την εργασία υπόκεινται σε προοδευτικούς φορολογικούς συντελεστές, ενώ για τα εισοδήματα από το κεφάλαιο ισχύει ενιαίος φορολογικός συντελεστής. Η λογική της φορολογικής αυτής πολιτικής, έχει ως βάση κυρίως την καλύτερη απόδοση εσόδων, αλλά και την προσαρμογή ενός κράτους στην παγκόσμια οικονομία.

Βασικός, βέβαια, παράγοντας για την επιτυχή λειτουργία του φορολογικού συστήματος σε σχέση με την ανάπτυξη, αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο δαπανάται το δημόσιο χρήμα. Αυτό εξαρτάται, κυρίως, από τη σχέση αιτίου και αιτιατού μεταξύ φορολόγησης και διαφθοράς. Συγκεκριμένα, όσο μεγαλύτερη είναι η διαφθορά (π.χ. με διάφορες «λίστες», όπως γίνεται στην Ελλάδα), τόσο χαμηλότερο είναι το όριο πέρα από το οποίο η αύξηση του φορολογικού συντελεστή αρχίζει να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη.

Σημαντικός, επίσης, παράγοντας για την καλύτερη απόδοση ενός φορολογικού συστήματος αποτελεί και το γεγονός, ότι η αύξηση των φόρων οφείλει να τυγχάνει της επιδοκιμασίας των πολιτών. Μια τέτοια κοινωνική αποδοχή των φόρων εξαρτάται κυρίως από το αίσθημα της «ηθικής», που διέπει τους φορολογούμενους μιας χώρας, αλλά και από τον φόβο της τιμωρίας από ένα κράτος δίκαιο, που λειτουργεί αυστηρά και τιμωρεί τους παραβάτες. Απαιτείται, επομένως, διαφανής και αμερόληπτος φορολογικός έλεγχος, ο οποίος θα εδραιώνει τις αξίες, τις πεποιθήσεις και το αίσθημα δικαιοσύνης του φορολογούμενου. Μια τέτοια πρακτική, καλλιεργεί στους πολίτες μια διαφορετική φορολογική κουλτούρα, η οποία αναμορφώνει στο ύψιστο σημείο την συμπεριφορά και τη στάση τους απέναντι στο κράτος.
Κάθε, όμως, φορολογικό σύστημα, οφείλει επιπλέον –και κατά κύριο λόγο– να λειτουργεί δημοκρατικά. Γιατί η Δημοκρατία, οχυρώνει την οικονομία και της παρέχει όλες τις δυνατότητες για μεγαλύτερη ανάπτυξή της.

Τι, άραγε, απ’ όλες τις παραπάνω προϋποθέσεις-αρχές περιλαμβάνει ο νεοψηφισθείς νόμος; Σχεδόν καμία. Απλά λειτουργεί ακριβώς προς την αντίθετη κατεύθυνση. Συγκεκριμένα: πρώτον δεν είναι ακριβοδίκαιος, γιατί το κύριο βάρος το επωμίζονται, για μία ακόμη φορά, τα γνωστά υποζύγια: δηλαδή οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι. Δεύτερον, δεν μειώνει καθόλου τους έμμεσους φόρους (ΦΠΑ, ΔΕΗ κλπ.), οι οποίοι εξακολουθούν να είναι εξοντωτικοί για τις φτωχότερες τάξεις, ενώ πλούσιοι και φτωχοί συνεισφέρουν το ίδιο. Συγχρόνως, γονατίζουν και την οικονομία. Τρίτον, ο ψηφισθείς νόμος δεν είναι ούτε αποδοτικός.

Γιατί, εκτός των άλλων αδυναμιών του, φορολογούνται με υψηλούς συντελεστές οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν την ραχοκοκαλιά της ελληνικής αστικής κοινωνίας. Αυτή, όμως, η φορολογική πολιτική, ούτε στις υπολογιζόμενες εισπράξεις οδηγεί για το κράτος, ενώ είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εντοπιστούν τα έσοδά τους. Τέταρτο, φορολογείται βάναυσα η ακίνητη περιουσία, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια πλήρης στασιμότητα σε κάθε επενδυτική προσπάθεια στην οικοδομή. Συγχρόνως, με την υπάρχουσα βαθιά ύφεση, δεν καθίσταται δυνατό στους φορολογουμένους ακινήτων να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, μ’ αποτέλεσμα το δημόσιο να έχει και εδώ μειωμένες εισπράξεις. Πέμπτο, τα εισοδήματα από την εργασία φορολογούνται εξοντωτικά.

Βέβαια, ο φόρος από την εργασία θα πρέπει να είναι προοδευτικός, όπως συμβαίνει σε όλα τα σύγχρονα φορολογικά μοντέλα, με κυρίαρχο το Σκανδιναβικό. Ωστόσο, το ύψος του δεν μπορεί να εξαντλείται στα μεσαία εισοδήματα και να φορολογούνται αυτά με τους ίδιους υψηλούς συντελεστές, όπως τα μεγάλα και τα πολύ μεγάλα (π.χ. άνω των 100.000 ευρώ). Έκτο, οι επιχειρήσεις, κατά γενικό κανόνα που ισχύει παντού, θα πρέπει να φορολογούνται με χαμηλό συντελεστή, ιδίως εκείνες που επανεπενδύουν τα κέρδη τους και προσφέρουν νέες θέσεις εργασίας.

Τα μερίσματα, όμως, των μετόχων, αποτελούν εισόδημα και θα πρέπει να φορολογούνται με τον ίδιο προοδευτικό συντελεστή των εισοδημάτων. Το ψηφισθέν νομοσχέδιο προβλέπει ακριβώς το αντίθετο: και οι επιχειρήσεις υπερφορολογούνται και ο φόρος των μερισμάτων μειώνεται.
Θα μπορούσε, βέβαια, να καταθέσει κανείς και μια σειρά ειδικότερων αντιαναπτυξιακών, αντιηθικών, αντίανταποδοτικών και κυρίως αντιλαϊκών ρυθμίσεων, οι οποίες διέπουν το νεοψηφισθέν νομοσχέδιο και προσβάλουν κάθε αίσθημα δικαιοσύνης.

Νομίζω, ωστόσο, πως κάθε προσπάθεια λογικής ανάλυσης, είναι μάταιη και άσκοπη. Γιατί προσκρούει σε «εξωτερικά τείχη» (μνημόνια και τρόικες) και στην εσωτερική «αναισθησία» των δήθεν τεχνοκρατικών προσεγγίσεων βασικών οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων, όπως είναι η θέσπιση ενός δικαίου φορολογικού νόμου. Βέβαια, θεωρούμε περιττή κάθε αναφορά για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Εδώ η καλούμενη «λίστα Λαγκάρντ»  αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αδυναμίας –ή έλλειψης βούλησης– του σημερινού συστήματος να εισάγει ένα ηθικό φορολογικό μοντέλο, το οποίο θα πλήττει την φοροδιαφυγή, θα προσκομίζει έσοδα στο δημόσιο και θα δημιουργεί αίσθημα δικαιοσύνης στους πολίτες.

Tου Σωτήρη Χατζηγάκη πρώην υπουργού
Twitter: @SotHatzigakis
Facebook: https://www.facebook.com/SotirisHatzigakis

 

 

Επιστροφή