Δύο ποιήματα της ποιήτριας Ρίτας Μπούμη –Παππά:
(Τα εισαγωγικά στο "Τρικαλινή" είναι καθώς ήταν νύμφη στην πόλη μας...)

21η Μαρτίου, Παγκόσμια Ἡμέρα Ποίησης.
Κοντὰ στὰ ἄλλα ἂς διαβαστοῦν και αυτά...

Ἡ Ρίτα Μπούμη-Παππά:

                                 
1) Για  τον θάνατο του Μεταξά και
2) Για  τον θρήνο της ΕΟΝ.

Επιμέλεια-παρουσίαση: Πολυχρόνης Νταλάσης.

 Ο θρήνος της ΕΟΝ ( Εθνικής Οργάνωσης Νεολαίας )

Κάπου κάπου  παρουσιάζονται μερικοί νεήλυδες(πλειάς νεωτεριστών), ομιλητές,εκφωνητές πανηγυρικών λόγων,  συζητητές και αναφέρονται στο πρόσωπο του Πρωθυπουργου Ιωάννη Μεταξά. Εμφανίζονται και επικριτές και παραποιητές γεγονότων και καταστάσεων.

Θυμάμαι ( κι εγώ-εννεαετής ων- στην ΕΟΝ, δεν μας έδωσαν(δὲν εἶχαν γιὰ ὅλα τὰ παιδιά;) στολές , μας έδωσαν μόνο περιβραχιόνιο με ΕΟΝ)  όταν πέθανε ο Μεταξάς πέρασε  απ’ το σπίτι μας ο μπάρμπα Βαγγέλης Πράππας…
 -Τι κάνα χαμπέρι απ’ το χωριό( το κέντρο του χωριού, τὸ μεσοχώρι); τον ρώτησε ο πατέρας μου Στέφανος.
 -Πέθανε ο μπάρμπα Γιάννης, απάντησε.
Ευρισκόμενος  για μεταπτυχιακές σπουδές (1963-65) στο Πανεπιστημιο των Αθηνών, ο καθηγητής Τωμαδάκης μας είπε πως πρέπει τους μεγάλους, όπως τον Ι. Μεταξά, να τους θυμώμαστε…και να αποδίνουμε τα σωστά και  πρέποντα.
Τα βιβλία μας, καίτοι είχαμε στο χωριό μας την πρώτη Μεραρχία του ΕΛΑΣ (1943-44),  και κάπου κάπου γίνονταν  μαθήματα, δεν μας έκοψαν τα φύλλα που αναφέρονταν στο Αρχηγό…Δεν θέλησαν; Ήταν ακατάρτιστοι; Δεν τα κατάλαβαν; Έχω το Αναγνωστικό μου με σχετικό κείμενο  και τον Ύμνο της Εθνικής Νεολαίας.


Καταχωροῦμε μερικὲς ἀπόψεις, θέσεις, αναφορές,  από κάποιο σχετικό (στο αρχειο) πρὸς δημοσίεση σχέδιο.»


Απόψεις και θέσεις
ΑΝΑΦΟΡΕΣ
ΣΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ
ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΜΕΤΑΞΑ(29-1-1941)

Ο τύπος της εποχής :

ΑΠΕΘΑΝΕΝ ΩΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ(ΑΘΗΝΑΙΚΑ ΝΕΑ)
ΣΥΣΣΩΜΟΣ Η ΕΛΛΑΣ ΟΡΚΙΖΕΤΑΙ ΠΑΡΑ ΤΟ ΦΕΡΕΤΡΟΝ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΗ ΤΟ ΕΡΓΟΝ ΤΟΥ.
Η ΝΙΚΗ ΠΤΕΡΥΓΙΖΕΙ ΥΠΕΡΑΝΩ ΤΗΣ ΣΩΡΟΥ ΤΟΥ ΚΥΒΕΡΝΗΤΟΥ( Η ΒΡΑΔΥΝΗ).
ΒΑΘΥΤΑΤΟΝ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟΝ ΠΕΝΘΟΣ( ΕΘΝΟΣ)
Η ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΣ ΕΜΠΝΕΗ ΤΟ ΕΘΝΟΣ (ΑΘΗΝΑΙΚΑ ΝΕΑ)
ΘΑΡΡΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΤΑΦΟΥ. Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΟ. ΑΘΡΟΑ ΨΗΦΙΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ(Η ΒΡΑΔΥΝΗ)
ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΕΘΝΟΣ ΕΚΗΔΕΥΣΕ ΧΘΕΣ ΜΕ ΒΑΘΥΤΑΤΗΝ ΟΔΥΝΗΝ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗΝ ΜΕΤΑΞΑΝ (Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)

Τι είπε ο Ζαχαριάδης για τον Μεταξά
Ο πρύτανης της Ελληνικης δημοσιογραφίας Γεώργιος Βλάχος
Ο Δημ. Δημητρίου («καπετάν Νικηφόρος)
Ο Τάκης Οικονόμου («Τυρταίος»), υπεύθυνος του ΕΑΜ Στουρναραίϊκων

Ο Ζαχαριάδης (τον αποκατέστησε το ΚΚΕ) έγραφε σχετικά με την κήρυξη του πολεμου το 1940,γιὰ ὑποστήριξη  της Κυβέρνησης Μεταξᾶ.
Μερικοί-ελάχιστοι ομιλητές…παρασιωπούν σε πανηγυρικούς να αναφέρουν ότι το «ΟΧΙ»το είπε ο Μεταξάς.
Το είπε, λέει, ο λαός!
-Ποιος Λαός;
Ο Λαός που κοιμότανε την ώρα εκείνη;
Ὁ λαός είπε στὰ αεροπλάνα και στα καράβια μας  κ.λπ
νὰ μην λάβουν ἐνεργό μερος στὴν Κύπρο το 1974;
Ο λαός είπε στην Αμερική για τα Ίμια «ευχαριστώ»;
 Ο λαός κάνει τα «μνημόνια» καὶ τὶς «Τρόϊκες»;
 Οι ηγέτες φέρουν την ευθύνη…

 
 
Γνώμες επιφανών ανδρών για τον Μεταξά

Ο Γ. Α. Βλάχος: Στην εφημερίδα «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» σε κύριο άρθρο του με τιτλο ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ-ΙΣΤΟΡΙΑ, ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ, ΑΠΟΛΟΓΙΑ», έχει άρθρο τρίστηλο που καταλαμβάνει μισή σελίδα. Σταχυολογώ:
«… Και έφθασε τοτε η μεγάλη στιγμή. Είκοσι οκτώ Οκτωβρίου. Δευτέρα τρείς το πρωί. Ο Μεταξάς μόνος κοιμάται. Το τηλέφωνον . Μια ομιλία. Ο Γκράτσι. Γυρω δεν έχει κανένα. Δεν έχει καν τον γραφείον του, δεν έχει ένα κλητήρα. Η υπηρεσία, όλως όλη η Ελλάς  την ώραν εκείνην κοιμάται. Προς στιγμήν ας κρατήσωμεν την αναπνοήν μας, διότι εδώ πλησιάζομεν τον μεγαλύτερον σταθμόν της ελληνικής ιστορίας….Είπε το Όχι ,έγινε Γιάννης-τι του μένει να γίνη και άγαλμα. Θα γίνη λοιπόν, αλλ’ όχι όπως ηυχήθημεν άλλοτε από μάρμαρον Πεντελικόν, θα γίνη από τον ορείχαλκον που θ’ αποδώσουν τα ταπεινωμένα , αιχμάλωτα,τα εχθρικά πυροβόλα αυτά που τον εξύπνησαν εις τας τρεις το πρωί…
ο  άνθρωπος αυτός ο οποίος  επι δεκαέξ έτη ηγωνίσθη εναντίον ημών των ελλήνων εις μάτην δια να χρησιμεύση εις την Ελλάδα, εις μεν τέσσαρα έτη κατώρθωσε να την αναπλάση, εις δε μιαν ώραν την έσωσε».
Εφημερίς «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» , Κυριακή, 8 Δεκεμβρίου 1940

Ο καπετάν «Νικηφόρος» ( Δημ. Δημητρίου) στὸν ΕΛΑΣ κοντὰ στὸν Ἄρη Βελουχιώτη, σε δημόσια συνομιλία, με νεαρόν, στη Μεγάλη Βρύση Λαμίας:…
-Το  «όχι» δεν το είπε  Μεταξάς! Το είπε ο λαός!..

Νικηφόρος:-Δηλαδή, ο Μεταξάς τι ειπε, όταν τον ξύπνησε ο Ιταλός πρεσβευτής τη νύχτα και του εζήτησε να αφήσουμε τα ιταλικά στρατεύματα να περάσουν;
Είπε ναι ο Μεταξάς εκείνη την ώρα; Κι αν ο Μεταξάς έλεγε ναι εκείνη την ώρα, θα προλαβαίναμε εμείς οι άλλοι να πούμε  όχι;

-Δεν είπε ναι αλλά ήταν δικτάτορας…Οι φασίστες είναι προδότες!

Νικηφόρος:-Η κουβέντα σου όμως οι «φασίστες είναι  προδότες» θέλει πολλή προσοχή. Γιατί με τη φόρα που έχεις εσύ και πολλοί άλλοι σαν κι εσένα στον τοπο μας, όλοι όσοι διαφωνούν με τη δική σου πολιτική αντίληψη, είναι φασίστες και προδότες. Γιατί ο Στάλιν έγραψε το 1939 στο ΚΚΕ να κάμει εθνική ενότητα με το Μεταξά; Και γιατί το ίδιο πράγμα  το είπε και Ζαχαριάδης τον Οκτώβρη του 1940;

Εγω που σου μιλάω ήμουν στη Σχολή ευλπίδων το 1938-1940, επι Μεταξά.
Θέλεις να μάθεις τι μας  δίδασκαν τότε στη δικτατορία, στη Σχολή Ευελπίδων, που εσύ τους λές όλους προδότες; Να προδίνουμε την Ελλάδα μάς μάθαιναν νομίζεις; Ή να πεθαίνουμε για την Ελλάδα; Φροντίστε λοιπόν να έρθετε στα συγκαλά σας! Αρπάξατε τα πιο ανόητα συνθήματα στα στόματά σας, παλληκάρια άξια για χίλια-δυό ωραία πράγματα και αυριανοί επιστήμονες της κοινωνίας μας, και δεν ξέρετε τι λέτε!(«ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ», Απρίλιος 1980, τεύχος 25 σελ.396)

Και ο  αείμηνηστος Τάκης Οικονόμου(«Τυρταίος», λόγιος και σώφρον, υπεύθυνος στο χωριό μας τῆς Τοεμεακής του ΕΑΜ στην περίοδο 1942-44(δικάστηκε  στις 25-2-1948 - Κακουργιοδικείο Τρικάλων- τρις εις θάνατον με τους λοιπούς  ακολουθήσαντας τον Βελουχιώτη τον Μάϊο του 1945), πού ήταν ο πρώτος διδάξας τον κομμουνισμόν (γύρω στα 1920) στο χωριό μας Στουρναραίϊκα(τέως Κούτσαινα), στη Μεταξική περίοδο οργάνωσε στην ΕΟΝ τα  παιδάκια του , τα  αείμνηστα και αγαπημένα μου ανεψάκια Μάρκο (1931 και Κωστάκη(1934), που υπήρξαν δυό ταλέντα, φωτεινά, ελπιδοφόρα και προοδευτικά μυαλά του χωριού μας, καὶ δημιούργησαν ἀργότερα ἐξαιρετικές οίκογένειες. 

Μάλιστα τους έφκιασε και στολές(ήταν και ράφτης), με δίκοχο, με σήμα κ.λπ.

 Αργότερα εἴμαστε μαζί ως  «Αετόπουλα»·  καθοδήγηση μας έκαναν οι «αρμόδιοι»της Α΄ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ το 1943-44 στο χωριό μου Στουρναραίϊκα(τ. Κούτσαινα).



Και τωρα σχετικά με τα ποιήματα από την τρικαλινή νύφη,  την αείμνηστη Ρίτα Μπούμη-Παππά, σύζυγο του  τρικαλινού ποιητή Νίκου παππά, γνωστή για και για την κομμουνιστική της ιδιότητα.

 Ήταν τότε 35 έτών, ώριμη…με κατασταλαγμένες ιδεολογικές τοποθετήσεις…
Διετέλεσε στην περίοδο της Μεταξικής διακυβέρνησης και φαλαγγάρχισα-καθοδηγήτρια, της  Ε.Ο.Νεολαίας…
Νεολαίες!.. Νεολαίες!..

«Και τι έτι λέγω; επιλήψει με ο χρόνος περί Νεολαιών…»……τι ΕΟΝ , τι ΕΠΟΝ αργότερα, τι ΟΝΝΕΔ, τι ΚΝΕ…τι ΠΑΣΚ, τι Λυκόπουλα, τι Πρόσκοποι, τι Οδηγοί, τι Πουλιά, τι Κατηχητόπουλα , τι Ομαδόπουλα, τι Αετόπουλα, τι ποσφαιρόφιλόπουλα  και… δε συμμαζεύεται!

 Όλα με αρμόδιους «καθοδηγητές» λειτουργούσαν και λειτουργούν…

Εἶναι δυο  ποιήματα, που φανερώνουν  της ποιήτριας το   ξεχείλισμα και  περίσσευμα της καρδιάς της.
               
              

1ο. ΣΤΟ ΝΕΚΡΟ ΑΡΧΗΓΟ

Σε τόσο μικρό φέρετρο, πως χωρεσε, Προφήτη.
η πελωρία σου ύπαρξη ντυμένη στη θυσία;
Οι ουρανοί μας ξαφνικά, Σου γίνανε χτες σπίτι,
και  Σ’ υποδέχτηκε Νκρό σεμνό   η Αθανασία

Ενώ η απαρηγόρητη Σε προσκυνά λατρεία
δέκα εκατομμυρίων, Αρχηγέ, γονατιστών Ελλήνων,
τα ομηρικά φαντάσματα ξυπνήσανε στην Τροία
να Σε δεχτούν κι οι επικοί νεκροί των Σαλαμίνων

Ο θανατός Σου ορφάνεψε όλους μας σε μια μέρα
και την καρδιά μας σαν φωτά ο χωρισμός Σου καίει,
μα πιο πολύ ο φαντάρος μας ωρφάνεψε, Πατέρα,
που στα βουνά τώρα σκυφτός  στόπλο του πάνω κλαίει

Ο λαός που τόσο αγάπησες  περνά, Αρχηγέ, μπροστά Σου,
τον όρκο που του ζήτησες βουβός να επαναλάβη,
όλη η Ελλάδα στο σεπτό προστρέχει σκήνωμά Σου,
την πίστη  για ό,τι εδίδαξες Εσύ, να μεταλάβη.

Τους Μάρτυρές μας των βουνών πήγες να συναντήσης
σαν Μαραθώνειος άγγελος  τη Νίκη ν’ αναγγείλης,
για την Ελλάδα στα νεκρά παιδιά μας να μιλησης
προφητικά όπως σ’ εμάς πεθαίνοντας εμίλεις.

Δεν έλειψες απ’ τις γραμμές του αγώνα μας,Πατέρα,
πέταξες μονο στο Θεό για να μεσολαβήσης,
γονατιστόν Σε βλέπομε ικέτη στον αιθέρα,
τη Νίκη ν’ αγωνίζεσαι και  κεί για να κερδίσης.

Ο Ναός της Νίκης π’ άρχισες να χτίζης τελειώνει,
 κι ας ντύθη μαύρα στ’ άγγελμα του απλού Σου του θανάτου
λαμπρός απ’  τη μεγάλη Σου πνοή καθώς ψηλώνει,
το μέγα αγγίζει όραμα του Αρχιτέκτονά του.

«Η Ελλάδα -είπες- ο έρωτας όλων μας κι ο σταυρός μας!»
εκείνην την ιστορική  ημέρα του Οκτωβρίου,
και τόδειξες πεθαίνοντας μαχόμενος εμπρός μας,
σεμνέ μας περιφρονητή κι ωραίε, του Μαρτυρίου!
30 Ιαν.1941                          ΡΙΤΑ ΜΠΟΥΜΗ ΠΑΠΠΑ
Ἑφημ.  «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», Σάββατον, 1η  Φεβρουαρίου 1941, σελ.2η.



1ον Ο ΘΡΗΝΟΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Ν


Τη χώρα ερήμωσε, Αρχηγέ, ο θάνατός Σου,
Κι’ ολα μαυροφορέθηκαν για σένα σε μιά μέρα,
μα πιο πολύ ωρφάνεψε εμάς ο χωρισμός Σου,
μας, τα παιδιά Σου της ΕΟΝ., πολύκλαυστε Πατέρα.
Κατάχλωμος σαν το κερί σωπαίνει ο Φαλαγγίτης
γονατιστός τον ύστατο χαιρετισμό ως Σου δίνει,
και η Φαλαγγίτισσα με τη λεπτή και γυναικεία ψυχή της,
βουβά ποτάμια δάκρυα στο Σκήνωμά Σου χύνει…
Χλωμό, ορφανό στον πόνο του, σαν πεθαμένο φύλλο,
με ακράτητους βαθείς λυγμούς σε κλαίει το Σκαπανάκι,
τον τρυφερώτερο έχασε που βρήκε ως τώρα φίλο,
μαζί του, Αρχηγέ, γινόσουνα και Σύ μικρό παιδάκι.
Κλαίνε τα παιδιά που ήθελες μονάχα να γελούνε,
κι’ από το κακό ήσουνα έτοιμος να τα περιφρουρήσης,
ο ίδιος τώρα ακούσια τα κάμνεις να θρηνούνε.
και τι σκληρό να μην μπορείς να τα παρηγορήσης

ΡΙΤΑ  Ν. ΠΑΠΑ (Μπούμη)

Περιοδικό «Νεολαία»  15-2-1941.



Πολυχρόνης Νταλάσης