Επιμέλεια: Βασιλική Δημητράντζου

ΕΡΩΤΉΣΕΙΣ

1)Η τεχνητή νοημοσύνη είναι αναμφίβολα ένα σύγχρονο άλμα της τεχνολογίας και ταυτόχρονα ένα όπλο που στα σωστά χέρια μπορεί να αλλάξει την εικόνα της ανθρωπότητας αλλά παράλληλα είναι και η μεγαλύτερη απειλή της?

1)Οπως κάθε τεχνολογικό επίτευμα έτσι και η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι μονοσήμαντη αλλά έχει πολλές πτυχές και για αυτό φίλουμε να είμαστε ενημερωμένοι τόσο για τις πρωτόγνωρες δυνατότητες όσο και για τους κινδύνους σωστά η αξιοποίηση της για ένα άγνωστο μέλλον που είναι ήδη παρόν. 

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι αναμφίβολα ένα από τα μεγαλύτερα τεχνολογικά άλματα της εποχής μας. Είναι ένα εργαλείο με τεράστιες δυνατότητες: μπορεί να βοηθήσει την επιστήμη, την ιατρική, την εκπαίδευση, την οικονομία και να βελτιώσει την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων.
Όμως εδώ βρίσκεται και η μεγάλη ευθύνη.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρέπει ποτέ να γίνει αυτοσκοπός. Πρέπει να παραμείνει στην υπηρεσία του ανθρώπου.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η AI είναι «καλή» ή «κακή». Το ερώτημα είναι ποιος τη δημιουργεί, ποιος την ελέγχει, για ποιον σκοπό χρησιμοποιείται και ποια όρια θέτει η κοινωνία.
Μπορεί να γίνει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία προόδου στην ιστορία της ανθρωπότητας. Μπορεί όμως, αν χρησιμοποιηθεί χωρίς κανόνες, χωρίς διαφάνεια και χωρίς ανθρώπινο έλεγχο, να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους.
Γι’ αυτό χρειάζεται μια ξεκάθαρη αρχή:
Πρώτα ο άνθρωπος. Μετά η τεχνολογία.
Δεν πρέπει να αντικαταστήσουμε την ανθρώπινη κρίση, την αξιοπρέπεια, την ελευθερία και την ευθύνη με έναν αλγόριθμο. Η τεχνολογία πρέπει να ενισχύει τον άνθρωπο και όχι να αποφασίζει για την αξία του ανθρώπου.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας: να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε την πιο έξυπνη τεχνολογία χωρίς να ξεχάσουμε ότι ο άνθρωπος πρέπει να παραμένει στο κέντρο.



2. Θα ήθελα να μας πείτε ποιοί θεωρείτε ότι είναι οι τομείς στους οποίους η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης είναι πιο καθοριστική και με ποιόν τρόπο.

2)Θεωρώ ότι η επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης θα είναι καθοριστική σχεδόν σε κάθε τομέα της ζωής μας. Όμως, σε όλους αυτούς τους τομείς πρέπει να υπάρχει μία σταθερή κόκκινη γραμμή: η τεχνολογία να υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος την τεχνολογία.
Στην ιατρική, η AI μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση ασθενειών, στην ανάλυση ιατρικών δεδομένων και στην ανάπτυξη νέων θεραπειών. Όμως η τελική ευθύνη και η ανθρώπινη σχέση γιατρού και ασθενούς δεν μπορούν να εξαφανιστούν.
Στην εκπαίδευση, μπορεί να προσφέρει εξατομικευμένη μάθηση και να βοηθήσει έναν μαθητή να προχωρήσει με τον δικό του ρυθμό. Ο εκπαιδευτικός όμως δεν είναι απλώς ένας μεταδότης πληροφοριών. Είναι άνθρωπος που εμπνέει, καθοδηγεί και διαμορφώνει χαρακτήρες.
Στην εργασία και την οικονομία, η AI μπορεί να αυτοματοποιήσει επαναλαμβανόμενες εργασίες και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες. Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να προστατεύσουμε τον εργαζόμενο και να διασφαλίσουμε ότι η τεχνολογική πρόοδος δεν θα μετατραπεί σε κοινωνικό αποκλεισμό.
Στις μεταφορές, τα αυτόνομα οχήματα μπορούν να αυξήσουν την ασφάλεια και να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο μετακινούμαστε. Αλλά όταν μια τεχνολογία παίρνει αποφάσεις που αφορούν ανθρώπινη ζωή, η ασφάλεια και η ανθρώπινη ευθύνη πρέπει να είναι αδιαπραγμάτευτες.
Στην προσβασιμότητα, η AI μπορεί να γίνει πραγματική δύναμη κοινωνικής ισότητας, βοηθώντας ανθρώπους με αναπηρίες να επικοινωνούν, να μετακινούνται, να εργάζονται και να συμμετέχουν πιο ενεργά στην κοινωνία.
Και υπάρχει ένας ακόμη κρίσιμος τομέας: η δημοκρατία και η ενημέρωση. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μας δώσει πρόσβαση σε τεράστιο όγκο γνώσης, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραπληροφόρηση, ψευδές περιεχόμενο και χειραγώγηση. Γι' αυτό χρειάζεται ψηφιακή παιδεία και κριτική σκέψη.
Άρα, δεν πρέπει να φοβόμαστε την τεχνολογία. Πρέπει όμως να τη διαχειριστούμε με κανόνες, ευθύνη και ανθρωποκεντρική φιλοσοφία.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργήσουμε έναν κόσμο όπου οι μηχανές θα είναι πιο έξυπνες από τον άνθρωπο.
Το ζητούμενο είναι να δημιουργήσουμε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία θα κάνει τη ζωή του ανθρώπου καλύτερη.
Πρώτα ο άνθρωπος. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι το εργαλείο. Ο άνθρωπος πρέπει να παραμένει ο σκοπός.



3. Τον τελευταίο καιρό παρατηρούνται με αυξητική τάση φαινόμενα όπου η χρήση της από ανθρώπους με παραβατική συμπεριφορά ώστε να καταφέρουν να αποσπάσουν χρήματα και πολύτιμα αντικέιμενα από πολίτες. Θέλετε να μας δώσετε μερικά παραδείγματα και να μας πείτε πως μπορούν να προστατευτούν?

3)Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, δεν πρέπει να πιστεύουμε επειδή βλέπουμε ή ακούμε. Πρέπει να πιστεύουμε αφού επιβεβαιώσουμε. Μια γνώριμη φωνή δεν είναι πλέον απόδειξη ταυτότητας

Δυστυχώς, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν χρησιμοποιείται μόνο για καλό. Όπως κάθε ισχυρή τεχνολογία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από ανθρώπους με παραβατική συμπεριφορά. Και εδώ βλέπουμε μια πολύ σημαντική αλλαγή: ο απατεώνας του παρελθόντος χρειαζόταν πειθώ· ο απατεώνας του σήμερα μπορεί να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία για να δημιουργήσει μια πειστική «πραγματικότητα».
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κλωνοποίηση φωνής. Τον Σεπτέμβριο του 2026 η Ελληνική Αστυνομία ανακοίνωσε υπόθεση εγκληματικής οργάνωσης που, σύμφωνα με την έρευνα, χρησιμοποιούσε AI για να αναπαράγει τη φωνή συγγενικού προσώπου του υποψήφιου θύματος και να κάνει την τηλεφωνική απάτη πιο πειστική. Η ΕΛ.ΑΣ. αναφέρει ότι η συγκεκριμένη οργάνωση συνδύαζε τηλεφωνικά προσχήματα με την τεχνολογία κλωνοποίησης φωνής.
Φανταστείτε λοιπόν να χτυπά το τηλέφωνο και να ακούσετε τη φωνή του παιδιού σας ή του εγγονιού σας να λέει: «Χρειάζομαι βοήθεια». Η φωνή πλέον δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ταυτότητας.
Ένα δεύτερο παράδειγμα είναι τα deepfakes: ψεύτικες εικόνες, βίντεο ή ηχητικά μηνύματα που μπορούν να εμφανίζουν ένα πραγματικό πρόσωπο να λέει ή να κάνει κάτι που δεν είπε ή δεν έκανε. Παράλληλα, η AI μπορεί να κάνει τις ηλεκτρονικές απάτες πιο εξατομικευμένες, βοηθώντας τους δράστες να δημιουργούν πιο πειστικά μηνύματα και σενάρια κοινωνικής μηχανικής. Η Europol έχει επισημάνει τη χρήση γενετικής AI σε phishing, τηλεφωνικές απάτες και deepfakes.
Υπάρχουν επίσης οι κλασικές απάτες που πλέον μπορούν να γίνουν πιο πειστικές: δήθεν τραπεζικά μηνύματα, ψεύτικες αγγελίες, υποτιθέμενες επιστροφές χρημάτων, ψεύτικοι τεχνικοί ή υπάλληλοι οργανισμών και μηνύματα που ζητούν άμεση πληρωμή ή στοιχεία.
Και εδώ θέλω να δώσω ένα πολύ απλό μήνυμα στους πολίτες: STOP – ΕΛΕΓΧΟΣ – ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ.
Αν κάποιος μας τηλεφωνήσει και ζητήσει χρήματα, δεν πανικοβαλλόμαστε και δεν ενεργούμε υπό πίεση.
Κλείνουμε το τηλέφωνο και καλούμε εμείς οι ίδιοι το συγγενικό μας πρόσωπο από τον αριθμό που ήδη έχουμε αποθηκευμένο. Δεν χρησιμοποιούμε αριθμό που μας δίνει ο άγνωστος.
Αν κάποιος εμφανιστεί ως υπάλληλος τράπεζας, οργανισμού, τηλεπικοινωνιακής εταιρείας ή τεχνικός, δεν του δίνουμε προσωπικά ή οικονομικά στοιχεία και δεν του επιτρέπουμε να μπει στο σπίτι επειδή απλώς το ζήτησε τηλεφωνικά. Η Ελληνική Αστυνομία συστήνει επίσης να διακόπτουμε ύποπτες επικοινωνίες και να επιβεβαιώνουμε την πληροφορία μέσω επίσημου φορέα.
Και κάτι πολύ σημαντικό:
Δεν εμπιστευόμαστε πλέον μόνο αυτό που βλέπουμε ή ακούμε. Το ελέγχουμε.
Μια φωτογραφία μπορεί να είναι πλαστή.
Ένα βίντεο μπορεί να είναι πλαστό.
Ένα μήνυμα μπορεί να είναι πλαστό.
Και πλέον ακόμη και μια γνώριμη φωνή μπορεί να έχει τεχνητά αναπαραχθεί.
Γι' αυτό η μεγαλύτερη άμυνα του πολίτη απέναντι στην AI απάτη είναι η ψυχραιμία και η δεύτερη επιβεβαίωση.
Και θα έλεγα ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους: ενημερώστε τα παιδιά και τα εγγόνια σας και συμφωνήστε μέσα στην οικογένεια έναν απλό «κωδικό επιβεβαίωσης» για περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Μην θεωρείτε ότι επειδή ακούτε τη γνώριμη φωνή ενός ανθρώπου, η κλήση είναι απαραίτητα γνήσια.
Η Ελληνική Αστυνομία έχει μάλιστα επισημάνει ειδικά ότι ακόμη και μια απολύτως γνώριμη φωνή μπορεί να έχει υποστεί τεχνική επεξεργασία ή τεχνητή αναπαραγωγή.
Η τεχνολογία εξελίσσεται. Πρέπει να εξελίσσεται μαζί της και η δική μας καχυποψία.
Γιατί σήμερα ο απατεώνας δεν προσπαθεί μόνο να μας πείσει.
Προσπαθεί να κάνει το ψέμα να μοιάζει αληθινό.




4. Θεωρείτε ότι σε κάποια επαγγέλματα ο ανθρώπινος παράγοντας θα αντικατασταθεί από την τεχνητή νοημοσύνη και εκτιμάτε ότι κινδυνεύουν άνθρωποι να χάσουν τη δουλειά τους? Ποιά από αυτά είναι ίσως τα πιο ευάλωτα?

4)Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αυτοματοποιεί απαραίτητα επαγγέλματα· αυτοματοποιεί καθήκοντα. Το μεγάλο ερώτημα της επόμενης δεκαετίας δεν είναι πόσες θέσεις εργασίας θα χαθούν, αλλά πόσο γρήγορα θα μπορέσει ο άνθρωπος να μετασχηματίσει τις δεξιότητές του
Το ερώτημα δεν είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα επηρεάσει την αγορά εργασίας. Αυτό θεωρώ ότι είναι δεδομένο. Το επιστημονικά ουσιαστικό ερώτημα είναι σε ποιο βαθμό θα αυτοματοποιηθούν συγκεκριμένα εργασιακά καθήκοντα και πώς θα μετασχηματιστούν τα ίδια τα επαγγέλματα.
Η σύγχρονη έρευνα δείχνει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη επηρεάζει περισσότερο εργασίες που είναι ψηφιακές, επαναλαμβανόμενες, βασίζονται στην επεξεργασία μεγάλου όγκου πληροφοριών και μπορούν να αξιολογηθούν με σαφή κριτήρια. Αυτό αφορά, μεταξύ άλλων, τμήματα της λογιστικής, της νομικής εργασίας, της χρηματοοικονομικής ανάλυσης, του προγραμματισμού, της δημοσιογραφίας, της διοικητικής υποστήριξης και της εξυπηρέτησης πελατών.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αυτοματοποιήσει ένα μέρος των καθηκόντων ενός επαγγέλματος, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει την παραγωγικότητα του εργαζομένου και να δημιουργήσει νέα καθήκοντα. Επομένως, πιθανότατα θα δούμε περισσότερο μετασχηματισμό της εργασίας παρά απλή εξαφάνιση επαγγελμάτων.
Οι πιο ευάλωτες εργασίες είναι εκείνες όπου υπάρχει μεγάλη δυνατότητα ψηφιοποίησης και τυποποίησης. Αντίθετα, εργασίες που απαιτούν φυσική παρουσία, σύνθετη ανθρώπινη αλληλεπίδραση, ενσυναίσθηση, χειρωνακτική προσαρμοστικότητα, ευθύνη και κρίση σε απρόβλεπτες πραγματικές συνθήκες παρουσιάζουν διαφορετικό προφίλ έκθεσης.
Και εδώ βρίσκεται μία πολύ σημαντική παράμετρος:
Η AI δεν αντικαθιστά απαραίτητα τον επαγγελματία· μπορεί να αντικαταστήσει το τμήμα της δουλειάς του που είναι προβλέψιμο και αυτοματοποιήσιμο.
Έτσι, ο δικηγόρος του μέλλοντος μπορεί να μην αφιερώνει ώρες στην αναζήτηση και ταξινόμηση εγγράφων, αλλά να επικεντρώνεται περισσότερο στη στρατηγική και στην ανθρώπινη κρίση. Ο γιατρός μπορεί να χρησιμοποιεί AI στην ανάλυση δεδομένων, αλλά η κλινική απόφαση και η σχέση με τον ασθενή παραμένουν διαφορετικού τύπου ανθρώπινες λειτουργίες. Ο μηχανικός και ο προγραμματιστής μπορούν να παράγουν ταχύτερα σχέδια και κώδικα, αλλά χρειάζεται κάποιος να ελέγξει αν αυτά είναι σωστά, ασφαλή και κατάλληλα για τον πραγματικό κόσμο.
Μαθηματικά, πληροφορική, επιστημονική σκέψη, ψηφιακές δεξιότητες, κριτική σκέψη, δημιουργικότητα και επικοινωνία θα αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία.


5. Πόσο πιθανό είναι τελικά να οδηγηθούμε μελλοντικά σε μία μάχη της ανθρωπότητας με την τεχνητή νοημοσύνη και τι θα μας συμβεί αν τελικά τη χάσουμε?

Θα έλεγα ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε ως βεβαιότητα ένα σενάριο «μάχης» μεταξύ ανθρώπου και Τεχνητής Νοημοσύνης. Σήμερα δεν έχουμε στοιχεία που να δείχνουν ότι οδηγούμαστε αναπόφευκτα εκεί. Όμως θα ήταν εξίσου λάθος να αγνοήσουμε την πιθανότητα σοβαρών κινδύνων.
Το διεθνές AI Safety Report επισημαίνει ότι οι ειδικοί έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις για την πιθανότητα ενός μελλοντικού loss of control, δηλαδή μιας κατάστασης όπου ένα προηγμένο σύστημα θα μπορούσε να λειτουργεί έξω από τον ανθρώπινο έλεγχο. Για να συμβεί κάτι τέτοιο θα απαιτούνταν πολύ πιο προηγμένες ικανότητες από αυτές που διαθέτουν τα σημερινά συστήματα, όπως μακροχρόνιος αυτόνομος σχεδιασμός, αποφυγή εποπτείας και αντίσταση σε προσπάθειες περιορισμού του.
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό καμπανάκι.
Δεν πρέπει να περιμένουμε να εμφανιστεί το πρόβλημα για να αρχίσουμε να ασχολούμαστε με την ασφάλεια.
Έχουμε συνηθίσει να παραχωρούμε μικρά κομμάτια της ζωής μας για λίγη περισσότερη ευκολία και συχνά πατάμε «αποδοχή» χωρίς να γνωρίζουμε πού καταλήγουν όσα μοιραζόμαστε. Οι συνομιλίες μας, οι φωτογραφίες των παιδιών μας, οι συνήθειες και οι πιο προσωπικές μας ανησυχίες γίνονται δεδομένα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προβλέψουν τη συμπεριφορά μας και να επηρεάσουν τις επιλογές μας.

Μέσα σε αυτή την καθημερινή εξοικείωση μπορεί να χαθεί κάτι πολύ ουσιαστικό: η δυνατότητα να αποφασίζουμε εμείς πόσο χώρο θα καταλαμβάνει η τεχνολογία στη ζωή μας. Όσο περισσότερες αποφάσεις αναθέτουμε σε συστήματα των οποίων τη λειτουργία δεν κατανοούμε τόσο δυσκολότερο γίνεται να αντιληφθούμε πότε η εξυπηρέτηση μετατρέπεται σε εξάρτηση και πόσα περιθώρια μας απομένουν να αρνηθούμε.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται με πολύ μεγάλη ταχύτητα. Οι AI agents, για παράδειγμα, έχουν ήδη περάσει από την απλή παραγωγή απαντήσεων στην εκτέλεση σύνθετων εργασιών, παρότι εξακολουθούν να αποτυγχάνουν σε σημαντικό ποσοστό των δοκιμών.
Αν κάποτε φτάσουμε σε συστήματα που μπορούν να σχεδιάζουν και να ενεργούν αυτόνομα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, να αποκτούν πρόσβαση σε κρίσιμες υποδομές και ταυτόχρονα να επιδιώκουν στόχους που δεν ευθυγραμμίζονται με τους ανθρώπινους, τότε το πρόβλημα δεν θα είναι μια κινηματογραφική «μάχη» ανθρώπων και μηχανών.
Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; Ποιος έχει τον έλεγχο; Ποιος μπορεί να σταματήσει το σύστημα; Και μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι αυτό που του ζητήσαμε είναι πράγματι αυτό που θα προσπαθήσει να πετύχει;.


6. Ποιές είναι κ. Καθηγητά οι προβλέψεις σας για τα επόμενα βήματα εξέλιξης της και σε ποιούς κλάδους?

Αν με ρωτούσατε ποια είναι τα επόμενα βήματα της Τεχνητής Νοημοσύνης, θα έλεγα ότι μπορούμε να τα δούμε μέσα από τρία βασικά σενάρια.
Πρώτο σενάριο: Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως συνεργάτης του ανθρώπου.
Είναι το πιο άμεσο σενάριο. Η AI δεν έρχεται απλώς να απαντά σε ερωτήσεις, αλλά να εκτελεί σύνθετες εργασίες, να αναλύει δεδομένα, να βοηθά επιστήμονες, γιατρούς, μηχανικούς, εκπαιδευτικούς και επιχειρήσεις. Ήδη τα AI agents περνούν από την απλή παραγωγή απαντήσεων στην εκτέλεση εργασιών σε υπολογιστές.
Στην ιατρική μπορεί να επιταχύνει την έρευνα και την ανακάλυψη νέων θεραπειών, στην επιστήμη να βοηθήσει στην ανάλυση τεράστιων δεδομένων, στην εκπαίδευση να προσφέρει πιο εξατομικευμένη μάθηση και στη βιομηχανία να συνεργάζεται με ρομπότ.
Δεύτερο σενάριο: Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως δύναμη που μεταμορφώνει την εργασία και την κοινωνία.
Εδώ η μεγάλη αλλαγή δεν θα είναι απλώς τεχνολογική. Θα είναι κοινωνική και οικονομική.
Πολλές εργασίες θα αλλάξουν, ορισμένες επαναλαμβανόμενες εργασίες θα αυτοματοποιηθούν και θα δημιουργηθούν νέοι ρόλοι και επαγγέλματα. Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η AI επηρεάζει την εργασία ταυτόχρονα μέσω αυτοματοποίησης, δημιουργίας νέων καθηκόντων και αύξησης της παραγωγικότητας.
Άρα το μεγάλο ζητούμενο θα είναι η εκπαίδευση και η επανεκπαίδευση του ανθρώπου. Δεν πρέπει να περιμένουμε να μας αντικαταστήσει η τεχνολογία. Πρέπει να μάθουμε να εργαζόμαστε μαζί της.
Τρίτο σενάριο: Η Τεχνητή Νοημοσύνη που ξεπερνά σημαντικά τις σημερινές δυνατότητες και δημιουργεί ένα νέο επίπεδο πρόκλησης για τον άνθρωπο.
Εδώ μπαίνουμε σε ένα περισσότερο αβέβαιο, μακροπρόθεσμο σενάριο. Μιλάμε για συστήματα που θα μπορούν να σχεδιάζουν, να αναλύουν, να δημιουργούν και να εκτελούν πολύ πιο σύνθετες αλληλουχίες ενεργειών με πολύ μεγαλύτερη αυτονομία.
Δεν μπορούμε σήμερα να γνωρίζουμε πότε ή αν θα φτάσουμε σε ένα τέτοιο επίπεδο. Ακριβώς γι' αυτό χρειάζεται προετοιμασία, αξιολόγηση ασφάλειας, ανθρώπινη εποπτεία και κανόνες πριν από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη τέτοιων δυνατοτήτων. Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ως βασικούς κινδύνους, μεταξύ άλλων, την παραπληροφόρηση, τις κυβερνοεπιθέσεις, τη συγκέντρωση ισχύος, τις επιπτώσεις στην εργασία και τους κινδύνους σε κρίσιμα συστήματα.
Τα επόμενα χρόνια η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα περιοριστεί σε έναν συγκεκριμένο κλάδο. Θα επηρεάσει σχεδόν κάθε δραστηριότητα της κοινωνίας.
Πρώτα απ’ όλα, την Ιατρική και την Υγεία. Η AI θα χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στην ανάλυση ιατρικών εικόνων και δεδομένων, στην υποστήριξη της διάγνωσης, στην εξατομικευμένη θεραπεία και στην ανακάλυψη νέων φαρμάκων.
Δεύτερον, την Εκπαίδευση. Θα έχουμε πιο εξατομικευμένη μάθηση, ψηφιακούς βοηθούς και εργαλεία που θα προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε μαθητή. Ο εκπαιδευτικός όμως δεν πρέπει να εξαφανιστεί· αντίθετα, ο ρόλος του θα γίνει ακόμη πιο σημαντικός ως μέντορας και παιδαγωγός.
Τρίτον, τη Βιομηχανία και τη Ρομποτική. Εδώ θα δούμε τη μεγαλύτερη σύζευξη AI και φυσικών μηχανών: έξυπνα εργοστάσια, αυτόνομα ρομπότ, προγνωστική συντήρηση και αυτοματοποιημένες παραγωγικές διαδικασίες.
Τέταρτον, τις Μεταφορές. Αυτόνομα οχήματα, έξυπνα συστήματα κυκλοφορίας, αυτόνομα λεωφορεία, drones και νέα συστήματα διαχείρισης μετακινήσεων θα αλλάξουν σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο μετακινούμαστε.
Πέμπτον, την Ενέργεια. Η AI μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση ηλεκτρικών δικτύων, στην πρόβλεψη ζήτησης, στη βελτιστοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στην αποδοτικότερη κατανάλωση.
Έκτον, τη Γεωργία. Έξυπνα συστήματα θα μπορούν να παρακολουθούν καλλιέργειες, να εντοπίζουν ασθένειες, να προβλέπουν ανάγκες άρδευσης και να βελτιστοποιούν τη χρήση νερού και λιπασμάτων.
Έβδομον, τις Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και το Εμπόριο. Η AI ήδη χρησιμοποιείται στην ανάλυση δεδομένων και στην ανίχνευση απάτης, ενώ θα επεκτείνεται σε αυτοματοποιημένες υπηρεσίες και εξατομικευμένες προτάσεις.
Όγδοον, την Επιστημονική Έρευνα. Εδώ ίσως βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις: η AI μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να αναλύουν τεράστιες ποσότητες δεδομένων και να επιταχύνουν την ανακάλυψη νέας γνώσης.
Ένατον, την Κυβερνοασφάλεια. Η AI θα χρησιμοποιείται τόσο για την ανίχνευση επιθέσεων όσο και, δυστυχώς, από επιτιθέμενους για τη δημιουργία πιο εξελιγμένων απειλών. Επομένως θα έχουμε έναν συνεχή αγώνα μεταξύ άμυνας και επίθεσης.
Και, τέλος, τα μέσα ενημέρωσης, την επικοινωνία και τον πολιτισμό. Η παραγωγή κειμένου, εικόνας, μουσικής και βίντεο θα γίνεται όλο και ευκολότερη. Εδώ όμως θα χρειαστεί ιδιαίτερη προσοχή στην παραπληροφόρηση, στα deepfakes και στην ικανότητα του πολίτη να ξεχωρίζει το πραγματικό από το τεχνητά δημιουργημένο.
Άρα, δεν μιλάμε απλώς για μία νέα τεχνολογία. Μιλάμε για μία τεχνολογία γενικού σκοπού που μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη την οικονομία και την κοινωνία.


7. Με την ιδιότητα σας ως εκπαιδευτικός θα ήθελα τη γνώμη σας για το αν αξίζει ένα νέο παιδί να ασχοληθεί με τη συγκεκριμένη επιστήμη και μέσω ποιών σχολών?


Αναμφίβολα αξίζει ένα νέο παιδί να ασχοληθεί με την Τεχνητή Νοημοσύνη, εφόσον έχει πραγματικό ενδιαφέρον για την επιστήμη, την τεχνολογία και την επίλυση προβλημάτων. Δεν θα έλεγα όμως σε έναν νέο «πήγαινε στην Τεχνητή Νοημοσύνη επειδή είναι το επάγγελμα του μέλλοντος». Θα του έλεγα: μάθε να κατανοείς την τεχνολογία, γιατί το μέλλον θα χρειαστεί ανθρώπους που δεν θα είναι απλώς χρήστες της, αλλά δημιουργοί και υπεύθυνοι διαχειριστές της.
Οι βασικές διαδρομές περνούν από σχολές Πληροφορικής, Μηχανικών Πληροφορικής και Υπολογιστών, Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, αλλά και από τμήματα Μαθηματικών, Στατιστικής, Εφαρμοσμένης Πληροφορικής και συναφείς επιστήμες.
Για κάποιον που θέλει να προχωρήσει βαθύτερα στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ιδιαίτερη σημασία έχουν τα μαθηματικά, η στατιστική, ο προγραμματισμός, οι αλγόριθμοι, η μηχανική μάθηση και η επεξεργασία δεδομένων. Αργότερα μπορεί να ακολουθήσει εξειδίκευση μέσω μεταπτυχιακών σπουδών στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στη Μηχανική Μάθηση, στην Επιστήμη Δεδομένων, στη Ρομποτική ή σε συναφείς τομείς.
Θα έδινα όμως και μία ακόμη συμβουλή στους νέους: μην περιορίσετε την εκπαίδευσή σας μόνο στην τεχνολογία.
Ο αυριανός επιστήμονας της Τεχνητής Νοημοσύνης θα χρειάζεται να γνωρίζει όχι μόνο πώς λειτουργεί ένας αλγόριθμος, αλλά και ποιες είναι οι συνέπειες της εφαρμογής του στην κοινωνία, στην εργασία, στην εκπαίδευση και στον άνθρωπο.
Γι' αυτό χρειαζόμαστε νέους με τεχνολογική κατάρτιση, κριτική σκέψη, δημιουργικότητα, ηθική συνείδηση και ανθρωποκεντρική αντίληψη.

8. Τέλος τι να περιμένουμε ως κοινωνία ότι θα φέρει στο άμεσο μέλλον η περαιτέρω εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης και τι πρέπει να προσέξουμε?

Στο άμεσο μέλλον θα δούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη να γίνεται ακόμη πιο παρούσα στην καθημερινότητά μας: στην εκπαίδευση, στην εργασία, στην υγεία, στις μεταφορές, στην οικονομία, στην ενημέρωση, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε και λαμβάνουμε αποφάσεις.
Όμως, κατά τη γνώμη μου, η κατεύθυνση είναι πιο σημαντική από την ταχύτητα.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα θα εξελιχθεί η Τεχνητή Νοημοσύνη. Είναι προς τα πού θα την οδηγήσουμε και για ποιον σκοπό θα τη χρησιμοποιήσουμε. Αν η τεχνολογική πρόοδος υπηρετεί τον άνθρωπο, μπορεί να γίνει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία προόδου. Αν όμως ο άνθρωπος αρχίσει να υπηρετεί την τεχνολογία, τότε δημιουργείται ένα πολύ σοβαρό κοινωνικό και ανθρωπιστικό ζήτημα.
Πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα την απώλεια της ανθρώπινης κρίσης, την υπερβολική εξάρτηση από τις μηχανές, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, την παραπληροφόρηση και τις deepfakes, αλλά και το ενδεχόμενο η τεχνολογία να αυξήσει κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες.
Ο άνθρωπος δεν πρέπει, στην προσπάθειά του να γίνει υπεράνθρωπος, να ξεχάσει τον Θεάνθρωπο και να υποτιμήσει τον συνάνθρωπο.
Γιατί τότε υπάρχει ο κίνδυνος να αποκτήσουμε τεράστια τεχνολογική δύναμη, αλλά να χάσουμε κάτι πολύ πιο σημαντικό: την ανθρωπιά μας.
Γι’ αυτό το πραγματικό στοίχημα της εποχής μας δεν είναι να δημιουργήσουμε απλώς πιο έξυπνες μηχανές. Είναι να διασφαλίσουμε ότι όσο πιο έξυπνες γίνονται οι μηχανές, τόσο πιο υπεύθυνος, πιο ηθικός και πιο ανθρώπινος θα παραμένει ο άνθρωπος.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να είναι εργαλείο του ανθρώπου και όχι αντικαταστάτης της ανθρώπινης αξίας.
Γιατί τελικά δεν πρέπει να ρωτάμε μόνο «τι μπορεί να κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη;». Πρέπει να ρωτήσουμε «τι πρέπει να επιλέξει ο άνθρωπος να κάνει με αυτήν;».
Η τεχνολογία μπορεί να μας δώσει περισσότερη δύναμη.
Το αν αυτή η δύναμη θα χρησιμοποιηθεί για καλό, παραμένει δική μας ευθύνη.



                                              
Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα Παπαευσταθίου Μάριος 

(Εκπαιδευτικός ΠΕ80-ΠΕ11-ΠΕ83)
Ο Μάριος Παπαευσταθίου, εκπαιδευτικός κλάδων ΠΕ80 (Οικονομίας), ΠΕ11 (Φυσικής Αγωγής) και ΠΕ83 (Ηλεκτρολόγων), γεννήθηκε στις 19 Ιουνίου 1980 και διαμένει στα Τρίκαλα Θεσσαλίας. Είναι διορισμένος στην Ειδική Αγωγή και ξεχωρίζει για την καινοτόμο παιδαγωγική του προσέγγιση, καθώς συνδυάζει την Ειδική Εκπαίδευση με την Τεχνητή Νοημοσύνη, τη Ρομποτική, τα Social Media, το Digital Marketing και την Κυβερνοασφάλεια, διαμορφώνοντας ένα σύγχρονο μοντέλο μάθησης που γεφυρώνει το σχολείο με το μέλλον και την αγορά εργασίας.
Είναι απόφοιτος του Τμήματος Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με ειδικότητα στην Ειδική Αγωγή και κάτοχος αναγνωρισμένου μεταπτυχιακού τίτλου (ΔΟΑΤΑΠ) στις Επιστήμες της Αγωγής – Ειδική Εκπαίδευση από το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Παράλληλα, διαθέτει πτυχίο Ηλεκτρολόγου Μηχανικού Τ.Ε., πτυχίο Λογιστικής από το ΑΤΕΙ Λάρισας και πτυχίο Διοίκησης Επιχειρήσεων από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ενώ είναι εν ενεργεία φοιτητής στο Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος του ίδιου Πανεπιστημίου. Είναι επίσης πιστοποιημένος προγραμματιστής λογισμικού Java (EUCIP).
Κατέχει την πιστοποίηση Diploma Vellum in IT Skills Professional με εξειδίκευση στα Πληροφοριακά Συστήματα και τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό, στις Ψηφιακές Εφαρμογές και Κινητές Τεχνολογίες, καθώς και στην Κυβερνοασφάλεια και στις Προηγμένες Στρατηγικές Κυβερνοάμυνας, στοιχεία που ενισχύουν ουσιαστικά τη διδακτική του ταυτότητα στον χώρο των Νέων Τεχνολογιών.
Η καινοτόμος εκπαιδευτική του δράση έχει αναγνωριστεί πανελλαδικά μέσα από τη διπλή βράβευσή του με Χρυσό Βραβείο (GOLD) στα Education Leaders Awards για δύο συνεχόμενες χρονιές (2024–2025). Η βραβευμένη πρακτική υλοποιήθηκε στο ΕΝΕΕΓΥΛ Τρικάλων το 2024 με τίτλο «Τεχνητή Νοημοσύνη – Ρομποτική & Social Media – Digital Marketing στην Ψηφιακή Εποχή», αναδεικνύοντας το δημόσιο σχολείο ως πρότυπο καινοτομίας στη Δευτεροβάθμια και Ειδική Εκπαίδευση. Παράλληλα, τιμήθηκε με το Χρυσό Βραβείο για την εκπαιδευτική του συνεισφορά στη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών (ΣΜΥ) το 2025, όπου παρουσίασε εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και Ρομποτικής στο πλαίσιο του ψηφιακού εκσυγχρονισμού της στρατιωτικής εκπαίδευσης. Το 2026 Χρυσό Βραβείο με το καινοτόμο έργο «Meteora Smart Lift – AI Future» στο ΣΑΕΚ Τρικάλων, ένα «έξυπνο» σύστημα ανελκυστήρα με τεχνητή νοημοσύνη για άτομα με προβλήματα όρασης, στην κατηγορία Ασφάλεια και Προσβασιμότητα.
Διαθέτει εκτενή διδακτική εμπειρία σε Ανώτατα και Ανώτερα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, καθώς και σε ΑΤΕΙ, στη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών (ΣΜΥ), σε Σχολές Αστυφυλάκων, Δημόσια και Ιδιωτικά ΙΕΚ, ΕΠΑΛ, ΕΕΕΕΚ και δομές Ειδικής Αγωγής σε ολόκληρη τη χώρα. Είναι πιστοποιημένος Εκπαιδευτής Ενηλίκων του ΕΟΠΠΕΠ και εξεταστής πιστοποιήσεων, με συνεργασίες με φορείς όπως Vellum, ECDL, Unicert, Acta, Keucert και Ucert.
Έχει δώσει συνεντεύξεις σε μεγάλους τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό και αρθρογραφεί συστηματικά σε ενημερωτικά μέσα για θέματα που αφορούν την Τεχνητή Νοημοσύνη, την Κυβερνοασφάλεια, τα Social Media και τη Δημοκρατία. Η συνολική του πορεία αποτυπώνει έναν εκπαιδευτικό που μετατρέπει την τεχνολογία σε παιδαγωγική δύναμη, ενισχύει την προσβασιμότητα και καλλιεργεί στους μαθητές δεξιότητες του μέλλοντος.


Προσωπική Ιστοσελίδα του Εκπαιδευτικού Μάριου Παπαευσταθίου
https://mariospapaefstathiou.gr
ΚΑΝΑΛΙ https://www.youtube.com/@Marios_Papaefstathiou
ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ 
https://www.facebook.com/profile.php?id=61550649134460
E-mail  
 mpapaefstathiou@uth.gr   
pmarios@sch.gr    
marios.3kala@yahoo.gr
Τα στοιχεία επικοινωνίας είναι τα παρακάτω:
Τηλέφωνα: 6977155405    &    6932470921