Αριστείδης Παππάς - Ο (άγνωστος) μεγάλος Τρικαλινός της Φιλικής Εταιρίας !

Δείτε και άλλα θέματα στην ενότητα:
Αριστείδης Παππάς - Ο (άγνωστος) μεγάλος Τρικαλινός Φιλικός !

Το όνομα ενός δρόμου στο κέντρο της πόλης "Οδός ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ ΠΑΠΠΑ" μου κέντρισε το ενδιαφέρον να μάθω πως και γιατί πήρε το όνομα ο δρόμος αυτός...
*



*Ένα άρθρο που βρήκα σε παλιό Τρικαλινό περιοδικό (ΜΕΤΕΩΡΑ του ΕΜΟΤ) μου έλυσε την "απορία"...

Ο Αριστείδης Παππάς η "Πωπ" (Τρίκκαλα,Θεσσαλία  1782, Κωνσταντινούπολη, 1821) ήταν Έλληνας φιλόλογος, μέλος της Φιλικής Εταιρίας.

(Στο λεξικό των Φιλικών εγράφετο με το ψευδώνυμο Ανδρέας). Συνελήφθη καθώς είχε μαζί του επιστολές του Αλέξανδρου Υψηλάντη προς τους Σέρβους και εκτελέστηκε στην Κωνσταντινούπολη λίγο μετά την έναρξη της Επανάστασης το 1821.

Νίκος Μουτσίκας




Το άρθρο
του Κώστα Γώγου στο περιοδικό "ΜΕΤΕΩΡΑ¨ του ΕΜΟΤ Δεκ. 1962
Είναι γραμμένο στην καθαρεύουσα.
(Η πιστή αντιγαφή από το πρωτότυπο έγινε με αφαίρεση πολυτονικών στιγμάτων)

Αριστείδης Παππάς

(η Πωπ κατά τον ιστορικόν της Ελληνικής Επαναστάσεως Σπυρίδωνα Τρικούπη και πρώτον Πρωθυπουργό της ελευθέρας Ελλάδος).

Εις εκ των Μεγάλων και διαπρεπεστέρων αποστόλων κατηχητών της Φιλικής εταιρείας. (1782 - 1821 )


Κατήγετο εκ Τρίκκης της Θεσσαλίας, Διδάσκαλος.

Εμυήθη εκ των πρώτων εις την Φιλικήν Εταιρείαν υπό του Αρτιόν Χριστοδούλου Λουριώτη το 1818  ότε ήτο ετών 36.


Ο Αριστείδης ήτο λόγιος, γνώστης όλων των Βαλκανικών γλωσσών συνεχής, δραστήριος, είχε ονομασθή ο Απόστολος Παύλος της Φιλικής Εταιρείας, είχε διασχίση πολλάκις όλην την τότε Οθωμανικήν  αυτοκρατορίαν, Ρωσσίαν, Ιταλίαν κ.τ.λ.

 Εμύησε τους σπουδαιοτέρους Φιλικούς, η ανωτάτη αρχή του είχε μεγάλην εμπιστοσύνην διά το ήθος, αξιοπρέπειαν και τιμιότητα και του ανέθεταν τας πλέον δυσκόλους αποστολάς να διεξαγάγη.

Εις το λεξικόν των Φιλικών εγράφετο με το ψευδώνυμο Ανδρέας.

Όταν οι Φιλικοί έδωσαν την αρχηγίαν στον Αλέξανδρο Υψηλάντη ο Αριστείδης ευρίσκετο εν Ρωσσία και μη ευρόντες κατάλληλον αντιπρόσωπον δια δυσχερή αποστολή είς Σερβίαν η οποία ήτο η συνθήκη Ελλήνων και Σέρβων, εστάλη ο Αριστείδης προς τον αρχηγόν των Σέρβων Μίλς Οβρένοβιτς.

Ο Λασσάνης ετόνιζεν εις τον Υψηλάντην το επικίνδυνον δια της Μολδαβίας καί Βλαχίας οδοιπορίας του Παπά, εντούτοις ο Υψηλάντης απέστειλε τον Αριστείδη εις Ιάσιον πρός τον Νερουλόν.

 «Ούτος λέγει ο Ιστορικός Ι. Φιλήμων, & μέσω αδείας του ηγεμόνος Σούτσου, εφωδίασε τον Παπά διά ταχυδρομικής αμάξης έως το Βουκουρέστιον, ο Σάββας και ο Ολύμπιος ενεχείρισαν εις αυτόν έκαστος ιδίαν επιστολήν, εις την οποίαν συνίστων προς τον Μίλον όσα έγραφεν πρός αυτόν ο Υψηλάντης.

Ο Λεβέντης προέτρεψε τότε τον Αριστείδην να ασφαλισθή δια Ρωσσικού διαβατηρίου, αλλά δεν είσηκούσθη.

Εκ του Βουκουρεστίου απήλθεν ούτος εις την Μικράν Βραχίαν συστημένος παρά του Λεβέντη και Ολυμπίου πρός τόν Βλαδιμηρέσκον εν ανταρσία ήδη ότα, εντολήν είχε παρά του Υψηλάντου όπως μεταβή εις την επί τής αριστεράς όχθης του Ίστρου και επί της Αυστριακής χώρας παλαιάν "Ορσοβαν".

Εκεiθεν δε επί φιλικού πλοίου δια των καταρρακτών εις τήν απέναντι Σιδηράν Πύλην του Τραϊανού, χώραν Σερβικήν παρά τη δεξιάν όχθη του ποταμού.

Ο Αριστείδης όμως πολλήν περί της Αύστριακής αστυνομίας έχων φόβον, ασφαλεστέραν είδε και ως τοιαύτην επροετίμησε την απ' ευθείας δια του Αδά Καλέ μετάβασιν εις την Τουρκικήν χώραν και δι' αυτής εις το επί μίαν και ημίσειαν ώραν απέχον Σερβικόν χωρίον κατ όριον Νελοδίνον.

Αλλά το κατά τας ημέρας εκείνας εκραγέν εν Μικρά Βλαχία κίνημα τον Θεοδώρου Βλαδιμηρέσκου και οργανωθέν εν σννεννοήσει και δια χρημάτων των Φιλικών του Βουκουρεστίου, κατέστησε τους εν Αδά Καλέ Τούρκους προσεκτικούς.

Ο Αριστείδης μόλις άποβάς εις την νήσον του Αδά Καλέ συνελήφθη ως ύποπτος υπό Τουρκικής Φρουράς και εθανατώθη μη κατορθώσας να καταστρέψει τα μεθ' αυτού έγγραφα.

Ο Κων. Οικονόμου γράφει: Αρχομένου του 1821 ο Μέγας του Οθωμανικού Κράτους Διερμηνεύς Ιωάννης Καλλιμάχης, κληθείς υπό του Επιτρόπου του Σουλτάνου προσετάχθη να μεταφράση και εξηγήση καταλεπτώς γράμματα τινα Ελληνικά, αποστέλοντάς τα παρά του Σατράπου της Βιδίνης Σεκίρπασα.

Ήσαν δέ τα γράμματα επιστολή του πρίγκηπος Υψηλάντου πρός τον πρίγκηπα των Σέρβων παρακινούντα πρός επανάστασιν, και άλλων τινών προσκλύτων εις την Εταιρείαν διευθυνόμεναι προς την λεγομένην Γενικήν Αρχήν της Εταιρείας των Φιλικών.

Τά γράμματα αυτά έφερε μεθ' εαυτού ο Αριστείδης ο εκ Τρικάλωντης Θεσσαλίας, είς τών αποστόλων της Εταιρείας περιελθών ως επί συλλογή συνδρομητών εις έκδοσιν βιβλίου εις Κων)πολιν, εις την Σμύρνην και τινας των Ελληνικών νήσων το δ' αληθές εις κατήχησιν μυστηρίου επαναστάσεως.

Τούτον τον Αριστείδην πιάσας εις Βιδίνην Ο Σατράπης ως κατάσκοπον εφυλάκισε και εβασάνισε καί μηδέν ομολογήσαντα εκρέμασε.

Τα δέ παρ' αυτώ ευρεθέντα γράμματα και του ανθρώπου την ιστορίαν απέστειλε προς τον επίτροπον του Σουλτάνου.


Ο δε Διερμηνεύς, Ιωάννης Καλλιμάχης παραλαβών τα γράμματα κα συσκεφθείς μετά τον γαμβρού αυτού Κωνσταντίνου Σούτσου μετέφρασε και ερμήνευσεν, αλλ' όμως τόσον συνεπής, ώστε παρέστησε προς τον Επίτροπον κα τον μυστικόν σύμβουλον του Σουλτάνου κα δι' αυτών προς τον Σουλτάνον, ότι τα επαναστατικά ταύτα φρονήματα είναι όμοια προς τα του Ρήγα του εκ του Βελεστίνου, της Θεσσαλίας όστις γελοία και ανόητα βουλευθείς κατά του Μωαμεθανικού Κράτους έλαβε τέλος την εκδίκησιν  υπό του Σουλτάνου.


Και τότε αυτοί επείσθησαν η προσεποιήθησαν οι Τούρκοι.
Και τέλος καταχωρώ μίαν περίφημον σκιαγράφησιν του ιστορικού Φιλήμμονος.
Θεσσαλο΄ς την πατρίδα και ηλικίας ωσεί τριάκοντα πέντε ετών, ο Αριστείδης Παπάς παρήτησε παν άλλο, άμα κατηχηθείς και του πολιτικού αποστόλου την υπηρεσίαν απεδέχθη υπέρ της πατρίδος.

Εγκρατής παιδείας ελληνικής και ξένων γλωσσών, σύννους, εύγλωττος και μιλίχιος λίαν τοις τρόποις, απεριορίστου δε πατριωτισμού και ηθικής αυστηράς, δια πολλής ούτος ειργάσθη ωφελείας καθ' όλην της Εταιρείας
την διάρκειαν και εν τη Επτανήσω και εν Κων/πόλει και εν τη Οδησσώ και εν τοις Ηγεμονίαις και αλλαχού.

Ως εις ούτω των διαφερόντων προσώπων, εμπιστευθείς παρά του Υψηλάντου την δεινήν αποστολήν εις Σερβίαν, απέτυχε μεν αλλ' άριστος και τη καρδία, ως και τω ονόματι έτοιμος έθετο την ζωήν αυτού λύτρου υπέρ του όλου.

Θυσία αξία αληθούς Χριστιανού και Έλληνος φιλοπάτριδος. Τις των κοινωνικών ουκ εγκαυχάται, τοιαύτα έχουσα μέλη.

Η τίνων αφαιρείται ελπίδων αγαθών η Ελλάς και εν τω μέλλοντι τοιαύτα κτωμένη και παραδειγματιζομένη πρόσωπα πατριωτικής αρετής και θυσίας.
Έκτοτε το όνομα του πολιτικού τούτου μάρτυρος του πρώτου αυτού ευγενούς θύματος υπέρ της πατρίδος, κατέστη προ τοις Έλλησιν όνομα ηθικού ηρωϊσμού, εθνικής τιμής, ευσεβούς μνήμης και αθανάτου ευγνωμοσύνης

ΚΩΣΤΑΣ ΓΩΓΟΣ

Δημοσίευση στο περιοδικό "ΜΕΤΕΩΡΑ¨ του ΕΜΟΤ
ΕΤΟΣ ΙΣΤ' - ΤΟΜΟΣ ΙΣΤ' / Δεκ. 1962 / σελ. 71-72

 

 

Επιστροφή